مرۆڤ لەسەردەمی زیرەكی دەسكردا

05/01/2026

لەتیف فاتیح فەرەج

شێوازی پەلامارو گرتن و رفاندنی مادۆرو هاوسەرەكەی پێمان دەڵێت ئێمە لە سەردەمێكی زۆر جیاواز تر لە سەدەی بیستەمداین، لێرەدا بە هیچ شێوەیەك من باسی چیرۆكی بردنەكەی مادۆرۆ ناكەم ، ئەمەیان بابەتێكی ترەو لە ساتی گرتنەكەیەوە تا ئێستا زۆری لە سەر وترا و ئەمەریكاش زۆری بە لاوە مەبەست بوو ئەم كارە وەك سەركەوتنێكی بێوێنەی ئەمەریكی نەك هەر نیشانی ئەمەریكای لاتین بدات ، نیشانی هەموو دنیا بدات ، درۆ یان ڕاست دەڵێن ئەمە پێش هەر لایەكی تر پەیامیشە بۆ ئێران و كوبا و شوێنگەلی دیكەش ، لە دنیای مناڵاندا ئەگەر مناڵێك بیەوێت سەربخاتە سەر یەكی تر زمانی لێدەرئەكێشێت، ترەمپ لەم كارەیدا لاسای ئەو مناڵە لاسارەی كردەوەو زمانیشی لە پۆتن وەك یەكەم كەس و لەچینیش دەركرد، نەپۆتن تا ئێستا توانیویەتی ئۆكراین بخات، كە هەموو پێمان وابوو هەموو كارەكە كەمتر لە شەش مانگی پێویستە، نەچینیش تا ئێستا توانیویەتی لە یەك دەستشكانەوەدا لە ئەمەریكا بەرێتەوە، چین هەر گرێبەستی بازرگانی واژوو دەكات و ئەمەریكاش هەر دەیدا بە بادا، یاریەكەی ترەمپ كەمتر لەدو كاتژمێری ویست.

دەبێت ناوێكی تازە لەم سەردەمە بنرێت ، ترەمپ وەك بازرگانێكی سیاسی دیاردەیەكی جیاوازەو دەكرێت وەك چۆن وترا بگوترێت قۆناغی ترەمپیزم، جارێ‌ ئەمە نەلە فەلسەفەو نەلە هیچ فۆڕمێكی سیاسیدا جێی نابێتەوە،لەم وتارەدا باس لە كوێیەتی فەلسەفەش ناكەین لە نێو ئەم تێگەیشتنەسیاسیە سەمەرەیەدا ، كە جۆرێك لە واقوڕمانی دەوێت ، هەرچەند چیرۆكێكی تری هاوشێوەش هەیە ئەوەی ئۆرتیگا، چیرۆكی ئەمجارە چیرۆكی زیرەكی دەسكردە لە پەڕو باڵكردنی نەیارەكانی ئەمەریكا و ترەمپا ، لە چركە ساتی یەكەمی بەرزكردنەوەی مادۆرۆ بۆ ئاسمان سەدان دیمەن و گرتەی دەسكرد میدیاو سۆسیال میدیاو فەیسبوكیان تەنی مادۆرۆ بە ڕوتی ، بە كەلەپچە كراوی ، بە چاو بەستراوی ، بە جل و پۆشاكی خەوەوە ، تەنانەت چەندین گرتەی ڤیدیۆی بڵاو كرایەوە كە ئێمەی توشی هەڵوەستەو ڕامان كرد، هەر زۆر بە ڕاستی بەشێك لە وێنەو گرتەكان وەك هەقیقەت دەرخواردی مێشكی خەڵك دران ، ئێستا دەبینن مرۆڤ لە كوێی ئەم یاریە ترسناكەدایە ، ئەسڵەن مرۆڤ بە هەمان پێناسەی سەدەی ڕابردوو بوونی ماوە یاخود دەبێت پێناسەیەكی جیاواز تر بكرێت.

قسە لە سەر ئەوە نیە مادۆرۆ دیكتاتۆرە یان نا ، قسە لە سەر گرتنەكەش بۆ خەڵكی تر قسە لە سەر ئەوەیە یان دەبێت لە نێو بازنەكەی ترەمپا بیت و بە دەمیەوە پێبكەنی و پێی بڵێی ئەزبەنی " ئەز غوڵامێ‌ تە" یان ئەوەتا دەتكات بە مەلە مەعقولەكەی مەلا، خۆ ڕەنگە ئەمە لە گەڵ چین و ڕوسیاشدا جۆرێك دابەشكردنەوەی كێكەكە بێت ، هێشتا هیچ دیار نیە ، بەڵام ترەمپ بەرتاقای ئەوەی ئەمەریكا وەك گەورە هێز نیشان ئەدات وەك مەهزەلەش نیشانی ئەدات، ئەمەیان قسەی بەشێك لە نوسەرانی ئەمەریكاشە، بۆ ترەمپ كێشە نیە مادۆرۆ دیكتاتۆرە یان دیموكرات ، بۆ ترەمپ كێشە نەخێر كردنە بەڕویدا ، ئەو كەسانێكی وەك وڵاتانی كەنداو و سعودیە ، توركیا و ئەوانەی دەوێت ، هەڵبەت هەندێك وڵاتی ئەمەریكای لاتینیش ،  ترەمپ پێیان دەڵێت ئازادن لەوەی بە ئاشكرا پێم بڵێن نا ، بەڵام  بە نهێنی وەك كورد دەڵێت لە ژێرەوە دەبێت هەرچیم وت بڵێن " بەڵێ‌ گەورەم ".

ترمپ كە ئەردۆغانی لە بەر دڵانە هەر لە بەر ئەوەیە، ئەو لە هەمووان باشتر ئەردۆغان دەناسێت و وەك چۆن  سەردەمانێك باو بوو كە منداڵ بووین چۆلەكەمان دەگرت دەمانگوت سەمام بۆ بكە بەرت دەدەم ، پاساریش هاوسەنگی لە دەست دەداو دەكەوتە سەما ئێمەش یان ڕاستمان دەكرد یاخود نا ، مادۆرۆ سەمای بۆ ترەمپ نەكرد ، وەك ئەوەی ئەردۆغان دەیكات ، مرۆڤی ئێستا دەبێت بزانێ‌ چۆن سەما بۆ ئەو هێزە بكات كە توانای زەبرو زەنگ و نائاكاری مامەڵەی هەیە .

شێوازی گرتن و بردنەكەی مادۆرۆ، دوالاپەڕەی چیرۆكی سەردەمێكی پێچایەوە لە كوردەواریدا جاران ساڵ بە پێی ڕوداوو بەسەرهاتی گرنگی سروشتی یان مرۆییەوە دەناسرایەوە ، ساڵی گرانی گەورە ، ساڵی كولە ڕەشەكە ، ساڵی بە فرە سورەكە ، ئێستا وێڕای پێشكەوتنی مرۆڤ ، خوێنەواری ، ڕۆژژمێری هەمە چەشن ، بەڵام هێشتا دەكرێت ئەم سەرەتای ساڵی 2026ە ناو بنەین ساڵی گرتنەكەی مادۆرۆ.

ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی

بەپەلە