سلێمان مستەفا حەسەن

ئەزموونی مێژوویی گەلەکەمان ڕوونی دەکاتەوە کە هیچ دەوڵەتێک تا ئێستا هاوپەیمانی بەردەوام و متمانە پێکراوی کورد نەبووە. لە سەردەمی مەلیکی کوردستانەوە تا کۆماری مەهاباد، لە شۆڕشی ئەیلوول و ڕاپەڕینی ١٩٩١ تا ئەزموونی ١٣ ساڵەی ڕۆژئاوای کوردستان، کورد هەمیشە پێویستی بە یەکگرتوویی، هۆشیاری و ستراتیژی درێژخایەن هەبووە. ڕووداوەکانی ئەم دواییەی، ئەگەرچی نوێ نەبوون، بەڵام شێوازی ئەنجامەکان و قۆناغەکەیان چاوەڕواننەکراو بوو.

ڕێکەوتنی سەرەتایی نێوان کورد لە ڕۆژئاوای کوردستان و حکومەتی ڕاگوزەری سوریا، لە ڕووی فۆرمی دیپلۆماسییەوە دەکرێت دەستپێکی قۆناغێکی نوێ بێت، بەڵام لە ڕووی ناوەڕۆکەوە هێشتا زۆر نادیارە. متمانەدان بە هێزێک کە تازە لە لیستی تیرۆر دەرچووە، کۆکردنەوەی هەرسێک دەسەڵات لە دەست سەرۆک کۆماری کاتی، و دووبارە کردنەوەی سلۆگانی یەکپارچەیی خاک لەگەڵ بیری توندڕەوی مەزهەبی، مەترسییەکان زیاتر دەکات. ئەم مەترسییانە دەکرێت مافی کورد لە ژێر ناونیشانی سەروەریدا بخاتە ژێر فشاری سیاسی و پلانی دەوڵەتی تورکیا و هەژموونی هێزە هەرێمییەکان.
بۆیە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم ڕێکەوتنە دەبێت بە ئاگایی و وردبینی بێت. ئەگەر ئەم قۆناغە ببێتە ئامرازێک بۆ چەسپاندنی مافی ڕەوای گەلی کورد  لە دەستووری کاتی و هەمیشەیی سوریا، دەکرێت وەک دەرفەتێک و دەستکەوتێکی ستراتیژی سەیر بکرێت، نەک هەنگاوێکی مەترسیدار بۆ بەردەست خستنی کات و پووچەڵکردنەوەی ئەزموونی ١٣ ساڵەی ڕۆژئاوا.
لە ماوەی ١٣ ساڵی ڕابردوودا، کورد لە ڕۆژئاوا ئەزموونێکی سەرکەوتوو و بێ وێنەیان پیشان دا: خۆبەڕێوەبردنی ناوخۆیی، ژیانی پێکەوەی گەلان، پاراستنی مافی ژن و کەمینەکان، و ڕۆڵی سەرەکی لە شەڕی دژی داعش. ئەم ئەزموونە سەلماندی کورد توانای حوکمڕانی و بەرپرسیاریەتی سیاسی هەیە و پاراستنیان لە بەرژەوەندی ناوچەیی و نێودەوڵەتیدایە.

هەڵوێستە نائومێدکەرەکانی هەندێک لایەنی نێودەوڵەتش، بە تایبەتی ئەمریکا، شۆکێکی سیاسی بوو، بەڵام بەرەنگاری شەقام، خۆڕاگری شەڕڤانان و هاتنە دەنگی دۆستانی کورد بوونە هۆکاری گۆڕانی تەرازووی هێز. پێشکەشکردنی پرۆژەی یاسای پاراستنی کورد لە کۆنگرێسی ئەمریکا دووبارە گرنگی و ڕۆڵی کورد لە شەڕی دژی تیرۆریزم پشتڕاست کردەوە، رێگریش دەکات پەلاماری کورد بدرێت.
پەیامی شەقامی کوردیش لە هەر چوار پارچەی کوردستان، لەگەڵ دەنگی ڕەوەندی کوردی لە جیهان، بە دروشمی یەکە یەکە، گەلی کورد یەکە، ٢ + ٢ = ١، کینە ئەم، کوردین ئەم، تەوای سنورەکانی دەستکردی وەلا نا، پەیامەکە پەیامێکی ڕوون و ڕەوان بوو، پەیامی نەتەوەیەکی خاون ماف و ژیان و کەرامەت و خۆراگڕ بوو.
پوختەی قسە ئەوەیە: پشت بەستن بە هێزی دەرکی بە تەنیا ستراتیژییەکی سەرکەوتوو نییە. هێزی ڕاستەقینەی کورد لە یەکگرتوویی سیاسی، دروستکردنی مەرجەعیەتێکی نیشتمانی، بنیاتنانی خانەی یاسایی، پاراستنی هێزی بەرگری، و دیپلۆماسی گشتگیرییە. ئەگەر ئەمانە ببنە بنەما، هیچ گۆڕانکارییەکی نێودەوڵەتی ناتوانێت ماف و ئەزموونی ڕۆژئاوای کوردستان بسڕێتەوە، بیریشمان نەچێت ئایندەی سوریا بەم ئەقلیەتی حکومەتی ڕاگوزەرو ناکۆکی و بەریەکەوتنی پاشماوەکانی گروپە توندرەوەکان و بەهەند وەرنەگرتن و نەخوێندنەوەی تەوای پێکهاتەکانی سوریا، ئایندەی سوریا بەرو ئایندەیەکی ناڕوون و نائارم دەبات، کە هەمیشە لە لێورای تەقینەودا دەبێت.

ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی