کاوە نادر قادر

دوێنێ یەکشەمە، ٢٤ی ئەو مانگە، وەک تەواوکەرکردنی  هەڵبژاردنی"ئەنجومەنی گەلی سوریا" لەهەندێ ناوچەی رۆژئاوای کوردستان، بەڕێوەچوو، کە لە ٥ى ١٠ی ٢٠٢٥ هەڵبژاردنی ئەو ئەنجومەنە، لەزۆربەی شارەکانی ئەو وڵاتە ئەنجامدرا. بەڵام  ئەو کاتە، رۆژئاوای کوردستان کە  لە ژێر دەسەڵاتی هەسەدەو خۆسەری دیموکراسیدا بوون، بایکۆتیان کرد. بۆیە  دوێنێ یەکشەممە ٢٤ی مانگ، لەسەرجەم ئەو ناوچانەی "رۆژئاڤا" کە لەوەو پێش  بایکۆتی کردبوو، هەڵبژاردانی بەرلەمانی تێدا کرا، ئەنجامەکەشی بۆ ئێوارە  راگەیەنرا.  بەپێی "لێژنەی باڵای هەڵبژاردن" رێژەی بەشدار بوو لە قامیشلۆ ٧٥٪ و لە هەسەکە ٩٢٪ و لە کۆبانی ٩٥٪، بووە. ئەو پرۆسەیەی هەڵبژاردنی ئێستا لە چوارچێوەیەکی کاتیی راگوزەردایە، کە بۆ ماوەی چوار ساڵ درێژدەبێتەوە،بەو پێیەی ماوەی ئەنجومەنی گەل ٣٠ مانگە، لەگەڵ ئەگەری درێژکردنەوەی بۆ ساڵێکی دیکە بەپێی پێویستییە سیاسی و دەستوورییەکاندا دەبێت.
  خەڵکی رۆژئاڤا  گلەیی زۆریان  لەو پرۆسەیە بوو، ناکۆکییەکان هەر لەسەر ژمارەی کورسییەکان نەبوو، بەڵکو لەسەر مەنهەجیەتی بەڕێوەبردن و ماددە دەستووری و یاساییەکانی ئەو وڵاتەیە، لەبەیاننامەیەکدا رای خۆیان دەربڕی:
_لە ئالیەتی هەڵبژاردنی بەربژێرەکانداو رکابەری هەڵبژاردن تیادا روینەداو بینای لەسەر رێککەوتنی پێشوەختە بوو لە نێوان حکومەتی کاتی و هێزە لۆکالییەکاندا، هەوڵدرا هەژموونگەرای ناوەند زاڵ بێ لەسەر خواستەکانی گەلی کورد لەو ناوچانەدا.
_ ژمارەی کورسییەکان لە ئاستی بارستەی دانیشتیوانییەکانی ئەو ناوچەیە نەبوو، بە تایبەتی کۆبانی و جەزیرە قوڕسایی کورد لە رۆژئاوای کوردستان پێکدەهێنن کە ٢٠٪ کۆمەڵگەی سوریایە. بەو حسابە بێ، دەبێ کورد بەلانی کەم لە کۆی ٢١٠ ئەندامی ئەنجومەنی گەلی سوریادا،  ٤٠ کورسی بەرکەوێ، کەچی بە هەشت کورسی کۆتاییان بەو ١٤٠ کورسییە هێناو"هەفتا " کورسییەکەی دیکە، رژێمی(ئەحمەد شەرع) بە دڵی خۆی دایدەنێ،کە مسۆگەر بە پیاوانی خۆیان پڕی دەکەنەوە. هەر بۆیە مەترسی لەلای کوردستانیانی رۆژئاوا زیاد بووە کە حکومەتی کاتی رێز لە رێککەوتنی ٢٩ی کانونی دووەمی ٢٠٢٦ ناگرێ کە لەنێوان مەزلوم عەبدی و شەرعدا مۆرکرا و هەوڵ دەدا کۆپی رەفتارەکانی رژێمی ئەسەد بەسەر کوردستانیان دووبارە بکاتەوە ، بەڵام بە جۆرێکی دیکەدا.
دەوڵەوتی سووریا بانگەشەی ئەوە دەکا کە ئەو پڕۆسەیە،  بۆ بیناکردنەوەی دامودەزگاکانی دەوڵەت ئەنجام دەدرێ، کەچی لە ناوەخندا مەبەستیتی:
_ گێڕانەوەی ناوەندێتی(مەرکەزیەت)، بەسەر ئەو ناوچانەدا، ئەوەی بە هێز و توندو تیژی پێی ئەنجام نەدرا لە سەرەتای  ئەو ساڵدا، لە رێگەی یاساو دەستوورەوە بەڕێوەی بباو ئەنجامی دەدا.
_ شکۆ شکاندنی بایکۆتکردنی  ئەو بڕیارەی خەڵکی رۆژئاوای کوردستان، کە لە کاتی هەڵبژاردنەکە دابویان و ئێستا وەک لایەنی تێکشکاو مامەلەی لەگەڵ دەکات.
پڕۆسەی هەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی گەل لە جەزیرە و کۆبانی ئاشکرای دەکات کە ئەو پرسە  تەنیا ناکۆکییەکی تێپەڕینی هەڵبژاردن نییە، بەڵکو ئەزمونێکی  ڕاستەقینەیە بۆ ئایندەی رۆژئاڤا  لە نێو سوریای "بەناو نوێدا".  پرسیارەکانی ئێستەش تەنیا له سەر ژمارەی کورسییەکانی پەڕلەمان نییه، بەڵکو سەبارەت به نوێنەڕایەتی ڕاستەقینەی کورده، و"چۆن دەتوانن هاوبەشێکی واقیعی و کاریگەر بن له داڕشتنی سیستەمی سیاسی داهاتووی سوریا". لە نێوان هەوڵەکانی یەکگرتن و ترسی کوردستانیان لە دەستدانی دەستکەوتە سیاسیی و نەتەوەییەکان"خۆسەری دیموکراسی"، قەیرانی متمانەو پەیوەندی چارەسەرنەکراوی نێوان حکومەتی ناوەندی و دەسەڵاتدارانی ڕۆژاڤا وەک گرنگترین فاکتەری دیاریکردنی شێوەی قۆناغی داهاتوو لەگەڵ شەرعدا دەمێنێتەوە.
٢٥ی ئەیاری ٢٠٢٦

ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی