گەڕە دبلۆماسییەکان لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، لە برەودایە، ئەو پەیوەندیانەش لە بۆشایدا بەڕێوە ناچێ، بەڵکو ئەوە دەگەیەنێ کە گۆڕانکاری لە پێگەو رۆلی ئەو وڵاتانە لە هەندەسەی داڕشتنەوەی هێز لە هەرێمەکەدا جێگۆڕکێی تیادا دەکرێت. ئەگەر چی کوردستان وڵاتێکی سەربەخۆ نییە، بەڵام پێگەیەکی جوگرافی و دیمۆگرافی فراوانی لە ناو جەرگەی ئەو هەرێمە هەیە کە لە ململانێیە جیوپۆلەتیکیەکاندا بە ئاشکراو شراوەدا پێگەی بایەخداری داگیرکردووە، بەتایبەتی:
ئەو سیستەمە ئەمنەیەی کە لەوەو پێش تیادا پەیڕەو کراوە، زۆربەی بونیەتەکەی بەرجەستەکردنی هەرێنامەی لۆزانە، کە بوونی هەم کوردو هەمیش وڵاتی کوردستان رەت دەکاتەوە ،هەر داخوازیەکیش بۆ ئەو مەبەستە بە هەڕەشە بۆ سەر ئۆقرەی ناوچەکە و یەکێتی خاکی و ئەمنی قەومی ئەو وڵاتانە دادەنرێ.
عەقلیەتی داگیرکەرانی کوردستان (تورکیا،ئێران،عیراق و سوریا) ئەگەر بەشێوەیەکی رێژەییش بێت، ئەوا تەنیا بەکارهێنانی هێزو توندو تیژی و شەڕ بووە، بۆیە لە ناوزگی ئەو هەرێمەدا، شەڕێکی کپی شراوە بەڕێوە دەچێ، بێ ئەوەی دانی پێدا بنرێ(دژ بە گەلی کوردستان)، توانای ماددی و ئابووری زۆری ئەو وڵاتانەی تێچووە، ئەگەر بۆ ئاوەدانکردنەوە بەکاربهێنرایە، ئەوا نە ئەو وڵاتانە ئەوەندە بێهێزدەکردو نە دەرفەتی دەستوەردانی دەرەکیشی هێندە خۆش دەکرد.
بۆیە کەشێکی مەترسی لە پەرەسەندنی جولانەوەی کوردستانی لەلای داگیرکەرانی کوردستان باوە و لەلای خۆیانەوە بە هێلی سووری دادەنێن،کە پێچەوانەکەی راستەو لەهەموو ئەو دانیشتن و کۆبونەوانەشدا ئەولەویەت بەو هێلە سورە دەدەن و ئامادەیی هەموو جۆرە سازشێکن لەگەڵ ناحەزو سەخترین دوژمنانیان بۆ رەوینەوەی ئەو فۆبیاکوردییە. لێرەدا دەکرێ بگوترێ:
هەندێ جار وڵاتانی زلهێز وەک ئەمریکەو وڵاتانی ئەورپی ، ئیسرائیل و روسیا، لەهەندێ بەش لە ئەجینداکانیان بە ئاشکرا پەیوەندی و دۆستایەتی لەگەڵ ئەو جولانەوەیە ئەنجام دەدەن بە لۆژیکی ئیدارەدانی بەرژەوەندییەکانیان نەک چارەسەرکردنی دۆزەکە، هەروەک لە شەڕی دژە تیرۆری داعش کە هاوپەیمانیان لەگەڵ کورد دروست کردبوو، هێزەکانی پێشمەرگەو شەڕڤانان رۆڵێکی گرنگیان بۆ لەناوبردنیان دیت.
لەهەندێكجاریشدا بە نهێنی بۆ ئەجینداکانی ئەو وڵاتە زلهێزانە، هاوکاری و دۆستایەتی لەگەڵ جولانەوەی ئازادیخوازیی کوردستانی دەکەن و هەوڵدەدەن وەک کارتی فشار بۆ ملکەچکردنی دەسەڵاتدارانی داگیرکەری کوردستان بەکاریبهێنن، هەر بۆیە لە پەراوێزی رووداوەکانی ئەو ناوچەیە ئەو دۆزەیە جوولە دەکاو لەگەڵ کۆتایی هاتنی رووداوەکە، جولەکە دەوەستێت.
ئەگەرچی هەردوو تەوەربەندییەکەی ململانێی جیوپۆلەتیکی، هیچ پڕۆژەکیان بۆ چارەسەری کوردستان پێ نییە، بەڵام هەردوو لا ،لە کردارەکانیاندا دەردەکەوێت کە دان بە هەبوونی ئەو جولانەوەیە ئازادیخوازییە دەنێن و وەک فشار بەکاری دەهێنن و باشترین سەوداکردنیش لەسەر ئەو فشارە سازشەکانی ئەو دەسەڵاتدارانەیە لەگەڵ ئەو وڵاتە زلهێزانەدا. هەر بۆیە لەزۆرترین ئەو گەڕانەی دیبلۆماسی کە لەوماوانە کراوە لە نێوان تورکیاو سوریاو عێراق لەگەڵ ئەمریکەو فەرەنسا، رەواندنەوەی فۆبیای کورد بووە لە ناوەڕۆکدا و لە راگەیاندنیەکانیشدا، بەڕواڵەت باسی جەنگی ئێران و غەززەو خواروی لوبنان و سەقامگیری لە عێراق و سوریا دەخرایە بەر باس.
ئەوەی لێرەدا دەکرێ باسی لێوە بکەین ، تا کۆتایی بەو زهنیەتەو سیستەمە فزولیەتە نەهێنرێ کە تا ئێستا رەواجی پێ دەدرێ لەلایەن ئەو وڵاتانەی هەرێم و بەراستەوخۆی ناڕاستەوخۆدا، پشتیوانیش لەو وڵاتە زلهێزانە وەردەگرن، ئەوا ناوچەکە سەقامگیری بەخۆی نابینێ تاچارەسەری ئەو دۆزە بابەتی و مێژووکردەیە نەکەن کە گەشتی بەردەوامی بۆ دەکەن.
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی