* لە عێراق و سووریا: کورد وەک کاراترین هێز لە دژی تیرۆری نێودەوڵەتی (داعش) شەڕی کرد و جیهانی پاراست، بەڵام کاتێک شەڕەکە کۆتایی هات، جارێکی دیکە کەوتەوە ژێر باری "هاوکێشەی هاوسەنگیی هێز". لە سووریا دەبینین چۆن بەرژەوەندییەکان لەگەڵ دەوڵەتە ئیقلیمییەکان، زۆرجار دەبنە هۆی پشتگوێخستنی ئەو قوربانییانەی کورد دابووی.
* لە تورکیا و ئێران: پرسی مافە کولتووری و سیاسییەکانی ملیۆنان کورد، زۆرجار دەکرێتە قوربانیی ڕێککەوتنە ستراتیژییەکانی وزە، ئاسایش و بازرگانی. جیهانی ڕۆژئاوا کە خۆی بە پارێزەری دیموکراسی دەزانێت، لە ئاست کێشەی کورد لەم دوو وڵاتەدا زۆرجار پەیڕەوی "بێدەنگیی پڕ لە بەرژەوەندی" دەکات، تاوەکو پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەو پایتەختانە تێک نەچێت.
جیهانێک لەسەر بنەمای "دوو فاقیی ئەخلاقی"
ئەوەی ئێستا لە هەر چوار پارچەی کوردستان، غەززە، ئۆکرانیا و ناوچەکانی دیکەی جیهان دەگوزەرێت، درێژکراوەی هەمان ئەو عەقڵییەتەیە. دەوڵەتەکان تەنیا ئەو کاتە باس لە "مافی چارەی خۆنووسین" یان "تاوانی جەنگ" دەکەن، کە لە خزمەت لاوازکردنی نەیارەکانیاندا بێت. کاتێک بەرژەوەندیی ئابووری دێتە پێشەوە، مێزەکە وەردەگێڕدرێت؛ هاوڕێکانی دوێنێ دەبنە دوژمن و دوژمنەکانی دوێنێش دەبنە "هاوبەشی ستراتیژی".
هێز وەک تاکە پێوەر
لە سیستەمێکی نێودەوڵەتیدا کە ریالپۆلیتیک حوکمی دەکات، "هێز" دەبێتە سەرچاوەی شەرعییەت. یاسا نێودەوڵەتییەکان تەنیا بۆ لاوازەکان جێبەجێ دەکرێن. بۆ گەلی کورد و گەلانی هاوشێوە، وانەی تاڵی ریالپۆلیتیک ئەوەیە: "کەس لایەنگری مافەکانت نییە، ئەگەر ئەو مافانە لەگەڵ هێز و بەرژەوەندیی ئەواندا نەیەتەوە یەک."
کاتێک ئەخلاق لە کێبڕکێ سیاسییەکان وەلا دەنرێت، مرۆڤ دەبێتە تەنیا ژمارەیەک لە ناو هاوکێشەکاندا. ئەوەی ئێستا دەیبینین، شکستی سیستمە نێودەوڵەتییەکانە لە پاراستنی بەها مرۆییەکان بەرامبەر بە هەژموونی هێز. ئێمە لە سەردەمێکدا دەژین کە تێیدا "بەرژەوەندی" پێش هەموو بەهایەک دەخرێت. ریالپۆلیتیک جیهانێکی سارد و بێبەزەیی دروست کردووە، کە تێیدا ئەخلاق تەنیا ڕووپۆشێکە بۆ شاردنەوەی ململانێی هێزەکان. تا ئەو کاتەی سیستەمی جیهانی بەم عەقڵییەتە بەڕێوە بچێت، دادپەروەری تەنیا خەونێکی دوور دەبێت و مرۆڤایەتیش بەردەوام باجی ئەو سیاسەتە دەدات کە مرۆڤ وەک "ئامراز" دەبینێت نەک "ئامانج".
لە ناو هۆڵە تاریکەکانی بڕیاردانی نێودەوڵەتیدا، ئەوەی قسەی کۆتایی دەگرێت قەبارەی سوپا و بەرژەوەندیی کۆمپانیا زەبەلاحەکانە، نەک فرمێسکی منداڵێک یان مافی نەتەوەیەکی بێدەوڵەت.
ئێمە لە سەردەمێکدا دەژین کە تێیدا "هێز" ڕاستی دروست دەکات، نەک "ڕاستی" هێز بەرهەم بهێنێت. ئەمە جەوهەری ئەو ڕاستییە تاڵەیە کە پێی دەگوترێت، ریالپۆلیتیک.
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی