بەرلەوەی باس لە تەلەفونەكەی سەرۆكی فەڕەنسا بۆ مەسعود پزیشكیان بكەم دەمەوێت چیرۆكی هەوڵی جاك شیراك بۆ نەخستنی عێراق بیری خوێنەر بخەمەوە، جاك شیراكی سەرۆكی پێشوتری فەڕەنسا لە كاتی خۆیدا هەوڵی زۆری دا بە شەڕ سەدام نەخرێت ، ئەو ڕۆژانە بۆ ئەو مەبەستە لە گەڵ جۆرج دەبلیو بۆشی كوڕ و سەرۆكی پێشوتری ئەمەریكا تكای دەكرد بۆ تێكنەچونی زیاتری ناوچەكە بە هێز سەدام نەخرێت ، تەنانەت دەڵێن سی و شەش جار داوای لە بۆش كردوە با پشكنەرانی نەتەوەیەكگرتوەكان نەكشێنەوەو عێراق لەپەلو پۆ بخەن، بەڵام بەشەڕ نا، شیراك خۆی هەندێك ڕوداو دەگێڕێتەوەو پێشی وایە ئەگەر سەدام بەشەڕ بخرێت ئاژاوەو ناڕێكی زۆر دروستدەبن.
سەدام كەوت بۆشی كوڕ شەڕەكەی بردەوە، بەڵام عێراق دوای بیستو سێ ساڵ هێشتا نەتوانراوە وەك پێویست ڕێكبخرێتەوەو قۆناغی ئاوەزی بەعسیانە بۆ هەتا هەتا بەجێبهێڵێتو ببێتە وڵاتێكی دیموكراتی، هەڵبەت دیموكراتیبوون لەو وڵاتانەدا كە لەناو خۆدا گروپ و دەستەو نەتەوەو پێكهاتەی جیاواز لەدەسەڵات دەچەوسێننەوەو لەناویان دەدەن زۆر ئەستەمە بێتە دی، نمونەی توركیا داوای چوونە ناو یەكێتی ئەوروپا دەكات، خۆی پێ دیموكراتیە، هەڵبژاردنی تیا بەڕێوەدەچێت، تاڕادەیەك میدیا ئازادە، هەڵبەت ئەویش ئەگەر زەرەری بۆ پەزەكان نەبێت، فرە حزبی هەیە، كەچی كوردو پێكهاتەی دیكە تێیدا دەچەوێنەوە، كوشتو بڕو زیندانی دەكرێت لەدەستوردا دان بەمافی بوونو زمانو كەلتوریاندا نانرێت، نانرێت تەنانەت لەم قۆناغی ئێستای ئاشتیەشدا دوای بیستو حەوت ساڵ لەزیندانیكردنی پڕ زەبرو زەنگ هێشتا ئامادەنین عەبدوڵڵا ئۆجهلان ئازادبكەن.
دیموكراتیبوون لەناو وڵاتگەلێكدا كە لە سەر بنەمای نەتەوەیی ئەوی تر نەبینو گیانی سڕینەوە بەڕێوەبچێت ئەستەمێكی گەورەیە ئەستەمە، چونكە پەروەردەی ئاكاری نییە، یەكسانی نییە، مافی زمانو كولتوری جیاواز نییە، شیراك وێڕای دۆستایەتیەكەی لەتەك سەداما لەخەمی ئەوەشدا بووە شەڕ دروستنەبێت، ئەلیزێ دەمێكە بووە بەناوەندی پەیامی ئاشتی ناردن بۆ زۆر شوێن، بەڵام شیراك لەوەدا زۆر سەرچووە كەپێیوابووە ئەمجۆرە ڕژێمانە دەگۆڕێن یان وەك دەگوترێ خۆیان كۆتاییان دێت، ماكرۆن لەخەمی ئاشتی ناوچەكەدا لەلایەكەوە دەیەوێت شەڕەكە پەرە نەسێنێت لەلایەكی دیكەشەوە لەپەیوەندی بەپزیشكیانەوە دەیەوێت ئێران مل بۆ ئاشتی بداتو دەستبەرداری پڕۆژەكانی خۆی بێت لەبواری پیتاندنی یۆرانیۆم لەلایەكو هەروەها پەلاماردانو دەستوەردانی دەرو دراوسێ، ترەمپ جۆرج دەبلیو بۆش نییە، ترەمپ ئاوەزو بیركردنەوەی زۆر جیاواز ترە لەبۆش، هەروەها سیاسەتی ترەمپ زۆر ڕادیكاڵانەترە، بۆیە ئەگەر پزیشكیان كە من لام وایە لەدۆخی ئێستادا لەئێران هیچ بەدەستە، مل بۆ هەموو داواكانی ئەمریكاو ئیسرائیلیش بدات، بڕیاری خستن درابێت دەرچەی تر نییە، بەڵام شێوازەكە چۆنەو چی دەكرێتو چی دەگۆڕێت ئەوەیان بابەتێكی ترە.
هەر بۆخۆی شەڕەكە هەر شەڕی ئێرانیش نیە ئەمە زۆر جار لە زاری بەرپرسانی ئەمەریكیەوە دەگوترێت ، بەڵام بە شێوەیەكی زۆر كز، خۆ ماركۆ رۆبیۆ بە ئاشكرا ناوی چینی هێنا ،یەك دوو ساڵ لەمەوبەریش وتی ئەركی ئێمە جێبەجێكردنی پرسی ئاشتیە لە هەموو جیهان ، لە سیاسەتی ئەمەریكیدا جەنگ بۆ سەپاندنی ئاشتی بوونی هەیە ، هەرچەند ئەمەریكاش كە ئێستا خۆی بە گەورەی دنیا دەزانێت لە پەنجا ساڵی ڕابردودا چەند شەڕێكی دۆڕاندوە ، وەك ئەوەی لە ڤێتنام هاتەدەرەوەو هەروەها لە پڕ بە جێهێشتن و راكردنەكەی ئەفغانستانیش ، یەكێتی ئەوروپ بە گشتی و ماكرۆنیش ناتوانن ئەم شەڕە ڕابگرن ، هۆیەكەش هەر ئەوەنیە ئەمەریكاو ئیسرائیل كەڵەگای دەنوێنن، هۆیەكە بریتیە لەسەرسەختی ونەهاتنە باری ئێرانیش كە چل و حەوت ساڵە لە سەر پایەی سێدارەو كوشتنی جیاوازی دەسەڵاتەكەی درێژە بە تەمەنی خۆی دەدات .
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی