فەیلەسوف چیە? جگە لە کەسێک بەدوای حیکمەت و دانایدا دەگەڕێت و بیردەکاتەوەو فەلسەفەی خوێندوەو گوتویەتی ئەوەو بەدەیان بەرهەمی فەلسەفی هەیە. ڕێک ئەو کەسە د. فاروق ڕەفیقە کە زیاتر لە بیست کتێبی فەلسەفی چاپکراو و زیاتر لە دە کتێبی دەستنوسی هەیە. بەسەدان ڤیدوێو وانەی لە بواری فەلسەفەدا تۆمارکردووەو بووەتە قوتابخانەیەکی فەلسەفی بەکوردی.
د. فاروق ڕەفیق کاتێک لە کەنەدا گەڕایەوە، سەرباری بڵاو کردنەوەی کتێبی (پاکس ئەمریکان و ماڵێکی لێکترازاو) دەیان کۆڕو سیمیناری پێشکەش کرد، 5_10 کاتژێر قسەو گفتوگۆ و وانەی دەگوتەوە ماندوبوونی نەدەزانی، هەزاران گەنجی ئاشنای هزرو فەلسەفەو بیری رەخنەگرانە کرد، بەشێکی گرنگی کۆمەڵگەکەمان هۆشیار کردەوە، مەبەستی بوو لە نەوەی خوێندەوار نزیک بێت و بێ بەرامبەر خەڵکی هۆشیار کردەوەو فێری زمانی ئەقڵ و قسەو گفتوگۆی شارستانی کردن.
یەکەم کەس بوو ڕەخنەی توندی لە نمونەی ژیاری ئەمریکایی گرت، زۆر بوێرانە ڕوبەڕوی دەسەڵاتی ستەمکاری کوردی ڕاوەستا، بۆ یەکمجار لەدەرەوەی ئیسلامیەکانەوە بەرگری لێ کردن.
من خۆم بیرمە، ئەوکاتە ئیسلامی سیاسی بووم، کتێبی پاکس ئەمریکاناکەی، کە بە هەزارانیان بۆ چاپ دەکردین بە ناو قوتابخانەو پەیمانگاو زانکۆکاندا بڵاومان دەکردەوە.
فاروق هەزاران گەنجی ئەوکاتەی وەک منی لەدەرەوەی دەسەڵاتی ستەمکاری کوردی هۆشیارکردنەوەو پاشان زۆریان بوون بە قەڵەم بەدەست.
لە 17 شوباتدا ئەفسونی فاروق بوو، جەماوەری خەڵک بەرەو مەیدانەکانی ئازادی هەنگاویانا و خەونی ئازادی و کەڵکەڵەی ژیانی باشتریان لە لادروست بوو .
بیرمە ئەوێ ڕۆژێ لەبەر دەدکی سەرا، ئیسلامیەکان پێشنیاری نوێژی بە کۆمەڵیان کرد، فاروق زۆر بەگەرمی داوای کرد، نوێژ تێکەڵاوی پرۆسەی ناڕەزایی نەکەن، منیش پشتیوانی لە بۆچونەکەی کرد، بەڵام لەبەر خاتری دروست نەکردنی جیاوازی و ڕاگرتنی دڵی هەمووان، ئەو پێی نا بە بیرکردنەوە دروستەکەی خۆیداو زانی ئەوە کەلێنێکەو دەسەڵات بەتوندی دژی دەوەستێتەوە و پرۆسەکەی لە ئامانجی خۆی پێ دووردەخاتەوە، کە ئەفسوس هەرواش لێ هات.
فاروق دوای ئەزمونێک لە نزیکی ئیسلامیەکان بۆی دەرکەوت، بێجگە لە هەندێک گەنجی هۆشیارو کارەکتەری ئەقڵانی، ئیسلامیەکان ئەو فریشتەیەنین، کە ئەم ئاوا بەرگریان لێ دەکات و لەسەریان عەیبدار دەکرێت،نمونە کتێبی(ئیمان و جەنگاوەرانی) بەختیار عەلی کە زۆر نالۆژیکانە دوور لە بیرکردنەوەی بەهێزی ئەو نوسەرە، وەکو کاردانەوەیەک و لێدان لەو خاڵەی کە فاروق بەناوی فەلسەفەوە بووەتە جەنگاوەر و بەرگری لەئیمان دەکات، بەداخەوە کاتی خۆی لە دوای خوێندنەوەی وردی کتێبەکەی بەختیار، ئەم بیروڕایەی خۆمم بە فاروق گەیاند پەسەندی کردو داواشم لێکرد، وەکو چەندین کەسی تریش ئەو داوایەیان لێ کردوو، بەتکاوە کە وەڵامی نەداتەوە، ئەویش بیروڕای خۆی هەروابوو پەسەندی کردو وەڵامی کتێبەکەی نەدایەوە، بەڵام ئێستا بەداخەوەم کە وەڵامی نەدایەوە، دوای مردنی هەندێک لێکدانەوەی سادە کردویانە بەخاڵی لاواز لە هزری فاروقدا.
د. فاروق ڕەفیق لە ناو جەرگەی ڕیفراندۆمدا، دەبێتەوە بە مونەزیری بزاوتی نەخێرەکەو خۆی ڕابەرایەتی دەکات و زۆر کەس بەهۆی ئەوەوە پەسەندی دەکەن، چونکە بە نوسەرێکی بیر تیژی دەزانن و هەر لە بوێری ئەو دەوەشایەوە، سەنگەرێکی نوێ دژی دەسەڵاتی ستەمکاری کوردی بکاتەوە، کە بەدڵنیاییەوە هەموو پێشبینیەکانی بۆ پرۆسەی ریفراندۆمە ڕوکەش و بێ بناغەکەی ڕاست دەرچوو، بەداخەوە لە ئاکامدا کەسانی تر بەرهەمەکەی فاروقیان دزی و وەکو خەباتەکەی 17ی شوبات کەسانی تر بۆ بەرژەوەندی تایبەت قۆستیانەوە.
ئێستاش دوای مردنی ئەوەتا فەیلە سوفە بێ نازە کەمان،هەر لەناو جەرگەی جەماوەردا یەو مردنەکەی دەنگ دەداتەوە. من وەڵامی ئەو هێرشە ڕێکخراوەی مەکینەی داخ لە دڵی ئیسلامی سیاسی نادەمەوە، کە لامن دەستیان دیارەو دەزگای سیخوڕی و بەناوی جەماوەرەوە ئەوکارە دەکەن و وای نیشان دەدەن زۆرینە دژی فاروقە، کە دیارە کەمینەیەکی داخراون و بە هاندان و پارەی ئەملاولای، ئەو پرۆسەی بەدناو کردنە ئەنجام دەدەن.
لێرەدا وەڵامی دوو جۆر نوسینی جدی دەدەمەوە، کە کەوتونەتە ژێر کاریگەری ئەو پرۆسەی ناوزڕاندنە ئامانجدارەو ئەوانیش بەبێ ئاگایی بوونەتە بەشێک لە هێرشەکە و کەوتونەتە لێکدانەوەی هەڵەوە:
یەکەم/ئەو تێزە بیرکردنەوەیەی، کە لای وایە فاروق دانایی نەبووەو تێزە کانی لە ڕووی هزریەوە کۆتاییان پێهاتووە و کاتی خۆی بوو فاروق ڕۆیشت، ئەوەتا نەشی توانی وەڵامی بەختیار بداتەوە!
دووەم/کەسانێک لەژێر کارگەری هێرشە ناڕەوا کەدا، لایان وایە ئەوە ناڕەزایی فراوانی جەماوەری موسوڵمانی کوردە، دژی بیروڕا دژە دینیەکان فاروق، کە لە ڕاستیدا نە بیروباوەڕی ئەو دژی خودی ئاینەوە نە ئەوەش کە نمایش دەکرێت جەماوەری موسوڵمانە، بەڵکو ئەوە بازرگانیەکی گەورەیە ئیسلامی سیاسی بۆ خۆکردنەی خاوەنی دین پەیڕەوی دەکەن و ململانێی کۆمەڵایەتی پێ دروست دەکەن و دواجار لە پرۆسەکانی هەڵبژاردندا دەقۆزنەوە، کە ئەوان جەنگاوەری دین و ێیمانی کوردن و ئەگەر بوون و دەنگی ئەون نەبێت، کافرەکانی کورد، نمونەی فاروق و هەرکەسێک ڕەخنە لەوان بگرێت، کوردستان دەکەنە کافافرستان!
ئەگینە وەکو ڕۆژی ڕوناک دیارە، ئیسلامیش بیت، بە میتۆدی ئەقڵانی ئیسلام و قورئان بخوێنیتەوەو ئەوان بخەیتە ژێر پرسیارەوە، هەمان هێرشی هاوشێوەی فاروقت دەکەنە سەرو بە کافرو زەندیق ناوت دەزڕێنن.
کاتی خۆشی (مەحوی) مەزن بەم جۆرە کەسانەی دەگوت:
قسە گەر عیقدی گەوهەر بێ، غەرەز دەیکا بە خەرموهرە
چ غەرەزێ لە دڵتایە واعیز، واپڕ ئەغرازی
وشەکان: ________ عیقدی گەوهەر:ملوانکەی زێڕ
خەرموهرە:موروە کەرانە، موروی شینە دەکرێتە ملی گوێدرێژ
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی