پڕۆژەی ڕێگاوبان بیانووە. دەمەوێت لەو بیانووەوە سەرنج لەسەر ئەو چەند ساڵەی كابینەی حكومەت بدەم. زۆر وردی ناكەمەوە و لەسەر هێڵەگشتییەكان دەوەستم. باشترە پێش هەمووشتێك بڵێم: ئێمە دامەزراویەكمان نییە، لەسەر ستراتیژی سەرۆكایەتی حكومەت ساڵانە سەرنج بدات و دیوە نەبینراوەكەمان پێ بناسێنێت و هوشیارمان بكاتەوە، كە سەرۆكایەتی حكومەت دامەزراوەیەكی گەورەیە و ڕاستەوخۆ گرێدراوە بە ژیانی هەموو تاكێكەوە. كاتێك ئەو دامەزراوەیەمان نەبێت، ئیدی دیدگاكان لەسەر سەرۆكایەتی حكومەت، دەبن بە دیدگای میدیایی و میدیاش یان دژە، یان ستایشكەر، كە هەر دووكی خزمەت بە دامەزراوەی سەرۆكایەتی حكومەت ناكات. بۆیە لەو نێوانەدا درزێك دەدۆزینەوە، ڕێزدارانە بەبێ دژ و ستایش، لەسەر بەشێك لە هێڵەگشتییەكان دەوەستین و دەیانخەینە ژێر پرسیارەوە، بزانین بۆچی وایە؟
ـ پڕۆژەی ڕێگهوبان
لە بنەمادا پڕۆژەی ڕێگاوبان ئەركی سەرۆكی حكومەت، یان جێگرەكەی نییە، ئەركی وەزارەتی شارەوانییە. تەنانەت زۆرێك لە وڵاتەكان وەزیری شارەوانی بۆ كردنەوەی ڕێگا زۆر ستراتیژییەكان ئامادە دەبێت، ڕێگا كورتەكانی نێوان شارەكان، ئەركی شارەوانی شارەكانە. بەڵام هەرێمی باشووری كوردستان، سەرۆكی حكومەت و جێگیری سەرۆكی حكومەت، دەبرێنە ناو ئەو پڕۆژانەوە كە ئەركی كردنەوەیان لە ئەستۆی ئەواندا نییە! لە كاتێكدا هەردوو بەڕێزەكە دونیایان دیوە، سەرۆكی وڵاتان دەبینن، سەرۆك حكومەتەكان دەبینن، دەزانن سەرۆكی حكومەت و جێگیرەكەی، تەنها لەو پرۆژانەدا بەشداردەبن زۆر ستراتیژین و پەیوەندیان بە ژێرخانی ئابووری و شارستانی وڵاتەكەیانەوە هەیە. ئێمە نازانین بۆچی ڕازی دەبن لەو پڕۆژە بچووكانەدا كە هیچ قوڵاییەكی ستراتیژیان نییە و ئەركێكی شارەوانییە بەشداردەبن؟ ئایا ویستی خۆیانە یان تیمەكانیان دەیانخەنە ناو ئەم بازنانەوە؟ ئایا دامەزراوەیەك، كارەكتەرێك نییە ئاگاداریان بكاتەوە، بەشدارییەكانیان لەو پڕۆژانە ئەركی سەرۆك حكومەت و جێگرەكەی نییە؟! سەرۆكی حكومەت، یان جێگرەكەی، لە هەموو دونیادا لەسەر گوتاری گشتی، سیاسەتی كولتووری بۆ هەناردەكردنی دەرەوە و گەشەكردنی لەناوەوە، سیاسەتی پەروەردەیی بۆ داهاتوو، سیاسەتی بەڕێوەبردن بە شێوەیەكی شكۆمەندانە، سیاسەتی پەیوەندییە ناوخۆی و دەرەكییەكان، لەسەر بنەمای بەرهەمدار بۆ داهاتوو، سیاسەتی ئاوەدانكردنەوەی گشتی، كە هەموو هاوڵاتییەك سوودی لێ بینێت، كاردەكەن، یانی پڕۆژەی سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی، پڕۆژەیەكی ستراتیژی و گەورەترە لەوەی، سەرقاڵی پڕۆژەی بچووكی شارەوانی شارەكان بن.
ـ پڕۆژەی كولتوری
لەگەڵ هاتنی كابینەی كاك مەسرور، زۆربەی پڕۆژە كولتوریەكان كەوتن، بۆ نمونە: لەسنوری دهۆك دامەزراویەكی چالاكی وەك سپی ڕێز هەبوو، لەهەولێر دامەزراوەی ئاراس هەبوو، موكریان هەبوو، لەسلێمانی چەندین دامەزراوەی بچوك هەبون، ئەم دامەزراوە كولتوریانە یان كەوتن، یان لەجوڵە وەستان، ستراتیشی سەرۆكی حكومەت گەشەدان بوو بەمیدیا، میدیا شوێنی دامەزراوە كولتورییەكانی گرتەوە! ئەگەر هەوڵێكیش هەبێت لەئێستادا هەوڵی تاكە كەسییە، دامەزراوە نییەو زۆربەی لەچوارچێوەیەكی زۆر دیاریكراودا كاردەكەن، ئێمە نازانین بۆچی كولتور پەراوێزخرا؟ بۆچی دامەزراوە میدیاییەكان گەشەیان پێدرا؟ ئایا كۆمەڵگەی باشور حەقی ئەوەی هەیە بەمیدیا بۆمباران بكرێت؟ ئەی سەرۆكی حكومەتو جێگرەكەی، بۆچی پیشتیان لەدامەزراوە كولتورییەكان كرد؟ كولتور چ بەهایەكی هەیە بۆ ئەوان؟ گەلێك كولتورەكەی لاوازبوو، ئیدی چی دەمێنێت بۆ ئەوەی درێژە بەبونی خۆی بدات؟
ـ پڕۆژەی ناوماڵی كورد
لەپرسی لێكترازانی ناوماڵی كورددا لەباشوری كوردستان، لەوە تێدەگەین لەساڵانی شەستو چوارەوە لەڕوی گوتارەوە لێكترازانەكە دەستیپێكرد، لەساڵانی دوای نەوەدەكانەوە لێكترازانەكە گوازرایەوە بۆ نەخشەی جوگرافیا، لەكابینەكانی پێشتردا كاك نێچیرڤان بەهاواوكاری تیمە وەزارییەكەی، هەوڵێكی چڕیاندا بۆ كاڵكردنەوەی ئەو سنورەو سەركەوتونەبون، لەسەردەمی كاك مەسروردا لێكترازانەكە سنورەكانی تۆخ كردەوە! پرسیارەكە ئەمەیە، سەرۆكی حكومەت ستراتیژی ئەوەیە ئەم لێكترازانە بگاتە ئەو ئاستەی لەتۆڕەكۆمەڵایەتییەكاندا سوكایەتی بەیەكتر تا لاوازترین ئاست بڕوات؟ یان مەحكومە بەوەی لەناو ستراتیژی حزبەكەیدا بمێنێتەوەو ئەو گوتارە پەیڕەو بكات بۆی دانراوە؟ یان هێشتا وەك كوڕێك چاوەڕێی باوكییەتی پرسەكانی بۆچارەسەر بكات؟ ئەگەر ئەم پرسیارانە نین، بۆچی هیچ جوڵەیەك ناكاتو خاوەندارێتی ڕێكخستنەوەی ناوماڵی كورد ناكاتو كابینەكەی زیندوناكاتەوە؟ بەدیوێكی دیكهدا، هەموو كوردێك ئەم لێكترازانە برینداری دەكات، بۆچی تیمەكەی سەرۆكی حوكومەت ئەوەندە شارەزان لەتۆخكردنەوەی لێكترازان، ئەوەندە شارەزان لەنەیار دروستكردنو دوژمن دورستكردن؟ ئایا سەرۆكی حكومەت خۆی ئەم ستراتیژەی بۆ داناون، یان گەمارۆ دراوەو دەبێت ئەم ستراتیژە پەیڕەو بكات؟ چونكە ڕەوانییەكە ئاوا كەوتوەتەوە لەناو هەموو هێزە سیاسییەكاندا دۆستێكی سەرۆكی حكومەت نادۆزیتەوە، ئەگەر كێشەكە هەموو حزبەكانن با بزانین، بەڵام پێناچێت بەوجۆرە بێت، بێگومان ئەم چەند ڕستەیە وەڵامێكی زۆر ڕونی دەوێت، چونكە هەمویان پرسی لێكترازانەكە دەخەنە ئەستۆی سەرۆكی حكومەتو بەوجۆرە بانگەشە دەكەن، ئیشی لەگەڵ ناكرێت؟ ئایا وانییە؟
ـ پڕۆژەی ئازادی
پڕۆژەی ئازادی بەگوتارێكی ئایدۆلۆژی دابەشكراوە بەسەر دوو سنورەكەدا، بوەتە كەرەستەی یەكتر وێرانكردن، لەو نێوانەدا هیچ پرسێك هێندەی پرسی ئازادی لەژێر فشاردا نییە، كاتی خۆی زۆر نیگەرانبوین لەنەوەی پێشوو كە حوكمڕانییەكەیان بەردەوام فشارو هەڕەشە لەئازادییەكەمان دەكات، ئێمە بیرمان لەوە نەكردبویەوە نەوەی دوەم كە هاتن چیدەكەن، ئێستا تێدەگەین چ جیاوازییەك لەنێوان ئەو دوو نەوەیەدا هەبوو.
ـ پڕۆژەی تێگەیشتن بۆ دەرەوەی هەرێم
لەكاتی شەڕی ئێرانو ئەمریكادا، لەكاتی شەڕی ڕۆژئاوای كوردستانو سوریا، زۆر ژیرانە بیریانكردەوە، هەم باشور بەزیانێكی كەم دەرچوو، هەم دۆخی ڕۆژئاوای كوردستان بەرەو ئاڕاستەیەكی دیكە چوو، ئەمە جێگەی ڕێزە، پەیوەندییەكانی هەرێمو دەرەوەش جێگەی بایەخدانە، بەڵام لێرەدا هەندێك پرس دێنە پێش، پرسی هەرێمو بەغدا، سەرۆكی حكومەتو جێگرەكەی لەدوو هێڵی جیاوە ئیشدەكەن، ئەوەندەی نوێنەرایەتی گوتاری حزبەكەیان دەكەن، ئەوەندە نوێنەرایەتی حكومەتی هەرێم ناكەن! كاتێك لەدورەوە تەماشایان دەكەیت وەك كوردێك لەخۆت دەپرسیت: بۆ دەبێت هزری حزب هێندە باڵادەست بێت پرسی حكومەت لەژێریدا بناڵێنێت؟ یان سەرۆكی حوكومەت چەندینجار سەفەری كردوە بۆ وڵاتە عەرەبییەكان، بەمیللەتەكەی خۆی ناڵێت ئەم دەرگایە بەڕووی وڵاتە خلیجیەكاندا كردومەتەوە، بۆ چییە؟ لەڕوی بازرگانییەوە بەرهەمەكەی چییە؟ لەڕوی سیاسییەوە چ گوتارێكی لەسەر بونیاددەنرێت، لەڕوی كولتورییەوە، لەڕوی داهاتوی كوردەوەو... هتد.
ـ پرسەكانی تر
چاكسازی، كاتێك سەرۆكی حكومەت هات لە ڕووی میدیاییەوە بەجۆرێك لەسەر هاتنەكەی بۆ چاكسازی گوتاری لەسەر دروست دەكرا، من لە شوێنی خۆمەوە وتم: خوایە تۆ بڵێی مەسیح نەگەڕابێتەوە و ئیتر بۆ هەمیشە دادپەروەری ببینین؟ دواتر پرسی چاكسازی كەوتە ناو چاڵێكەوە وەك چاڵی بەرپرسی نووسینگەكەی سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی، تاریك بوو. (بەڕێزان: بەرپرسی نووسینگەی بەرپرسەكان وەك چاڵ وایە، شتی تێدەخەن بۆ ئەوەی نەدۆزرێتەوە.) پرسی پەروەردە و زانكۆ، پێویستە مامۆستاكان خۆیان لەبارەیەوە تێبینی قوڵ بدەن. پرسی هێزی نیشتیمانی، پرسێكە هێندە سەخت كراوە زەحمەتە دوو حیزبەكە ڕێگە بدەن دروست بێت. پرسی میدیایی لە دۆخێكی فەوزادایە.
پرسی بەرهەمهێنانی كەسایەتی هوشیار، پرسێكی فەرامۆشكراوە. پرسی دادگاكان لەژێر ڕەخنەیەكی قوڵدان. چەندین پرسی تر هەن دەكرێت بخرێنە ناو سەرنجەوە و پرسیار دروست بكەین، بۆچی بەمجۆرەیە؟
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی