محمد خۆشناو

مرۆڤ جاری واهەیە خەونێکی ئەوەندە ناخۆش دەبینێت ، کە هەڵدەستیتەوە وەک کابوسێک لەناو سەریدا  دمینێت  و تا چەند خولەکێک دەتاسێت ، کە سەیری  ئایندەی دۆخی هەرێمی کوردستان دەکەیت هەر دەڵێی تاسانی کابوسی ئەو خەونەیە کە دەیبینی ، ئەوە لەبەرچاوانە وا  خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دەکوڵێت و ناوچەکە لە لێواری داڕماندایە و ، پڕۆسەی داڕمانەکە دەستیپێکردوە و سەرلەنوێ بونیاتیدەنێنەوە و ، کەچی وادەبینین ئەو هەرێمی کوردوستانە ڕۆژ دوای ڕۆژ لاواز دەبێت و متمانە لەناوخۆ و دەرەوە لەدەست دەدات و  هەردەڵێی هیچ لەگۆڕی نییە و نە با-ی دێت نە باران !! ئەوەتا لەژێرەوە ناحەزانی کورد و لەناوەوەش  ناوخۆی نالەباری خۆمان  کوردستان دادەخورێنن ،  کە خۆی لە پەرتەوازەیی و یەکێتیە  پارچەپارچەکەی  و دابەشبوونەکەی کە بۆتە واقیع  دەبینێتەوە ، ئێوە لە کوێین ئەی عاقلمەندانی کوردوستان ؟! بەدەرکەون بە هەر ڕێگایەک بێت ئەو دەرگایە بکەنەوە  و ببنە فریادڕس بۆ چارەسەرکردنی ئەو دۆخە شەپڕێوەی کە خەریکە ماڵی هەمووان وێران دەکات!!  ، ئەوە زانراوە کە هیچ نیشتیمانێک لە هیکڕان ووننابێت و لەیەک شەویشدا لە نەخشەدا ناسڕێتەوە ، بەڵکو زۆر بە هێمنی و هێواشی کۆتاییان دێت ، ڕاستیەکی مێژووییش هەیە کە دەڵێت : کاتێک وڵاتان هۆشیاریەکەی شکست دێنێت و بڕیارەکانی پەرشوبڵاو دەبن ، ئەو وڵاتە شکست دەهێنێت  بێئەوەی سوپاکەی تووشی نوشوست بێنێت  ، هەرێمی کوردوستانیش والێهاتووە کە لەوکاتەی ئێستایدا درک بە مەترسی کەوتنی ناکات ، ئەوەتا لەناوخۆدا  دۆستانی بەرگریکار لێی غائیبە چونکە بەگوێمان نەکردن و زەمانەتی ناکەن کە پێویستیەتی ، ئەوەش دەبینین کە عێراق  بەو دۆخەی خۆی ، بەنەرمی و لە ڕێگەی پڕۆسەی بەناو دیموکراسیەت لەهەموو لاوە هەرێمە لاوازەکەی لاوازتر کردووە و دەیەوێت لە زەوی بدات و نەیهێڵیت ، من بەخۆم بڕوام بە دیموکراسیەت لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست بە کوردوستانیشەوە نیە ، ( جان جاک ڕۆسۆ ، 1712 -1778 ) دەڵێت : « ڕەسید و پێوەری ڕاستەقینەی دیموکراسیی ، لە سندوقەکانی دەنگدان نیە و ، بەڵکو لە هۆشیاری خەڵکەکەیە » ئەوە کەی دیموکراسیەتە کە بەناوی زۆرینە غەدر لە کەمینە بکرێت و سەرکوتی بکەیت و  لە قالبی بدەیت و ، دواجار هەوڵی دەستکاریکردن و هەموارکردنی  دەستوور بدەیت  !! ، لەو وڵاتانەی فرە نەتەوەن دیموکراسیەتی تەوافقی هەیە ، کە بە چەمکی سازان و هاوسەنگی و هاوبەشی  بەڕێوەدەچێت ، بەڵام ئەوەتا عێڕاق لاوازی هەرێمی کوردوستان  و  ناکۆکی و لێکترازانی ناوەخۆی قۆزتۆتەوە و دەیەوێت بەناوی زۆرینە نەیهێڵێت  ، کەوتنی وڵاتان و قەوارەکان شتێکی دەگمەن نیە بەڵکو دیاردەیە ، بەریتانیا  بەهێزی سەربازی و سیاسی هەر دوای لکاندنی کوردوستان بە عێراق لە ساڵی 1922 ، هەڵسا بە لکاندنی بەتۆبزی هەرێمی عەرەبستانی «8 » ملیۆن کەسی زۆرینەی عەرەب کە ناوی خۆزستان یان ئەحواز بوو  بە  دەوڵەتی ئێران کە جۆرە سەربەخۆییەکیان وەکو ئێمە هەبوو ، ئێستاشی لەگەڵدا بێت ، ئەو هەرێمە نەما و کەس داکۆکیشی لێنەکرد ، شارستانیەتی ئیسلام بە کەوتنی  ئەندەلوس بە یەک لێدان نەکەوت ، بەڵکە لەمیانی سەدەکاندا و بەهۆی دابەشبوونی ناوخۆی خۆی  ، مەملەکەتی غەڕناتە بە ڕێکەوتن و تەسلیمبوون ئەو قەوارە سیاسیە کۆتایی هات ، نموونەی تر ، یەکێتی سۆڤیەت کە هێزێکی مەزنی ئەتۆمی بوو لە ساڵی « 1992 » لەناوخۆ  بێ جەنگی دەرەکی داڕما و بووە « 15 » وڵات ، هەروەها تشیکۆسلوڤاکیا و دەیان وڵات و قەوارەی تریش ، بە کورتیەکەی  کاتێک هەرتەنها دوژمن هێرشدەکات ، نیشتیمان و قەوارەکان لە هیکڕان ناڕفێنرێن و لەدەست ناچن ، بەڵکو کاتێک خەڵکەکەی لە تەرحکردنی پرسیاری ڕاست لەکاتی ڕاستدا دەوەستن ، بۆیە پرسیارێک لە ڕوانگەی ڕەشبینانەوە ناخەینەڕوو ، بەڵکو لە ڕوانگەی بەرپرسیارێتی مێژووییەوە تەرح دەکرێت : چۆن ئەوەی هەزاران ساڵە خۆیڕاگرتووە  بیپارێزین ، نەک بۆئەوەی بمینێت ، بەڵکو بۆ ئەوەی بژیت و پێشبکەوێت ؟ ئیمپڕاتۆریەتی عوسمانی - سەرەڕای گەندەڵی و حەتمیەتی ڕووخانی - بەهۆی گەمارۆی سەربازی یان داگیرکردنی دەڤەرەکانی ئیمپڕاتۆریەتەکە  نەکەوت ، بەڵکو لە لایەن بانکەکانەوە گەمارۆدرا و .. بڕیارەکانی پێش داگیرکردنی دەڤەرەکانی دەستی بەسەرداگیرا ، دەبێت سیاسیەکانمان  بزانن کە نابێت لە زمانی میکاڤیللیەوە  زمانی هێز و فێڵکردن  و مانۆڕکردن و خۆبەگەورەزانی  فێربن ، بەڵکو لە زمانی گاندی-وە  زمانی حیوار و لێکتێگەیشتن و ناتوندووتیژی و خەباتی ئاشتیانە و هێزی نەرم فێربن و ، ئەوەش بزانن  کە دەسەڵاتداران  دەڕۆن  ، بەڵام بیرۆکەی نیشتیمان و دەوڵەت لە کۆهۆشیاری بە نیشتیمان و دەوڵەت دەمێنێت ، کە بەداخەوە دابەشبوون و هەستی گشتی بەوەی کە نیشتیمان بێبەهاکراوە  و  دابەشبووە ، بیرۆکەکە ووندەکات ، کوردوستان پێویستی بە قسەی گەورە و ئەو دروشمانە نیە کە دڵنەواییمان پێبدات ، بەڵکو پێویستی بە عەقلێکە مێژوو بخوێنێتەوە و ، بوێری پێداچوونەوەی ڕێڕەوەکەی هەبێت و ، حیکمەتی تێگەیشتنی ئەوەی هەبێت کە ئەوەی سەد ساڵە لە چاوەڕوانیداین نابێت بەفیڕۆ بدەرێت لەسەر حسابی دەستکەوتی تەسک و کاتیی  کەسیی و  حزبی و کورسی و سامان ، لەو چرکەساتە جیاکراوەیەدا  ،  کە هەندێک گەل دەمرن و هەندێکی تر دەژین و ، ئەمەیە جیاوازی  لەنێوان حیکمەت  و سەرپێی گوتن و غیابی بەرپرسیارێتی  ، هیچ شتێک جەستەی نیشتیمانەکەمان لە پێشێلکردن ناپارێزێت ، مەگەر کەسان و سەرکردە شایستەکان بە لێهاتوویی و توانا و خەیالی بێسنوور هەنگاو نەنێن بۆ دەربازکردنی

ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی