پاش تێپەڕبوونى زیاتر لە ساڵێک و شەش مانگ، ئاسۆیەک نییە
بۆ پێکهێنانى حکومەتى هەرێمى کوردستان، ئەى پێم ناڵێن بۆ هەڵبژاردنتان کرد؟ کێ
بەرپرسیارە لەبەرامبەر ئەم دواکەوتنە؟
هەڵبژاردن هۆکارێکە بۆ دەستاودەستکردنى دەسەڵات، بەڵام
ئەوە هەڵبژاردن نییە کە سەقامگیرى و ئارامى و ئاشتى کۆمەڵایەتى بەرهەم دەهێنێت،
ئەوە ویستى پێکەوە کارکردن و پارێزگارى لە بەرژەوەندى و دەستکەوتەکان و قبوڵکردنى
بەرامبەرە بەو ئامانجانەکان دەگەیەنێت، بۆیە دەشێت هەڵبژاردن سەرەتاى ئاژاوە و
ناکۆکى و ململانێی سیاسی قووڵ بێت ئەگەر پێشتر زەمینەى بۆ ساز نەکرابێت.
ئەوەى لە دواى هەڵبژاردنەوە بەدى ناکرێت، ئەو ویستەیە کە
ماکى مانەوە و گەشەکردن و هەنگاو نانە بەرەو داهاتوویەکى گەشتر، بە پێچەوانەوە،
ئەوەى بەدى دەکرێت بریتییە لە جیابوونەوە و دوورکەوتنەوەى زیاترى هێزەکان و
قەتیسدانى خۆیان لە چوارچێوەى هاوپەیمانێتییەکى بەرەیی تەسکدا، بە تایبەتى (یەکێتى
نیشتمانى کوردستان) و (نەوەى نوێ) لە لایەک، لە لایەکى دیکەوە (پارتى دیموکراتی
کوردستان).
لەسەر ئەم بابەتە چەند سەرنجیک بە کورتى:
یەکەم: هەر لە سەرەتاى دروستبوونى حکومەتى هەرێمى
کوردستانەوە، ئەزموونى سیاسی ئێمە لەم هەرێمەدا، خۆى لەگەڵ حکومەتى زۆرینەدا
ڕانەهێناوە، بابەتێک بووە لاى هیچ لایەنێک قبوڵ کراو نەبووە، هەرچەندە سیستەمەکە
لە سەرەتادا بەو شێویە داڕێژرا، بەڵام دواجار ئەنجامەکان قبوڵکراو نەبوو، حکومەتى
نیوە بە نیوە، دامەزرا، ئەو حکومەتەى کە تاوەکو ئێستا ئەم هەرێمە بەدەست کاریگەرییەکانیەوە
گیرۆدەبووە، ئەبێت بڕوا بەوە بهێنین کە لەو کاتە هەستیارەى مێژووى کورددا، ئەو
فۆرمى حوکمڕانیکردنە، دروستبوو، بۆ دۆخى کوردستان و ناوچەکە و وڵاتانى چواردەور
قبوڵکراوبوو، بەڵام سەرەکیترین کەموکوڕی لەوەوە سەرچاوەى دەگرت، کە یاساى
هەڵبژاردنەکە مێچى بەشدراى پارتەکانى لەناو دامەزراوە حکومییەکاندا بە ڕێژەیەکى
دەنگدان دیاریکردبوو، ئەگەر ئەوە نەبوایە، هەروەها هەمووان بەشداربوونایە، بەپێی
دەنگى بەدەستهاتووى خۆیان، ڕووداوەکانى دواتر ڕوویان نەدەدا، بۆیە چاوچنۆکى لە
سیاسەتدا زۆر مەترسیدارە، ئەوەى ڕویدا هەوڵدانبوو بۆ قۆرخکردنى دەسەڵات و ئەمەش
قبوڵکراو نەبوو، بووە هۆى هەموو ئەو نەهامەتییانەى بەسەر میللەتەکەدا هات.
دووەم: نەخشەى سیاسی هەرێمى کوردستان لە دواى ئازادى
عێراق ئەزموونى حکومەتى بنکە فراوانى بەرهەمهێنا، پاش ململانێیەکى سەختى خوێناوى
نێوان دوو پارتى خاوەن پێگەى جەماوەرى و ستراتیژى قووڵ، گەیشتنە ئەو بڕوایەى کە
بەشدارى هێزە سیاسییەکانى دیکە لەناو دامەزراوەکانى حکومەتى هەرێم بۆ قۆناغە
مێژووییەکەى ئەو کات و چەسپاندنى ئەزموونى فیدرالی لە عێراق بابەتێکى پێویستە، هەر
واش کرا، بەڵام ئەوەى جێگاى داخبوو، حکومەتى بنکە فراوان، بە قەوارە، پاشکۆى
دابەشبوونى دووئیدارەیی بوو، ئێستاشی لەسەر بێت نەتوانراوە وەک سیستەم و پڕۆسەى
سیاسی و سیاسەتى گشتى خۆمان لەو تەڵەیە ڕزگار بکەین، لەوانەیە تێکەڵ بوونى
بەرژەوەندییە ئابوورییەکانى هێزە سیاسییەکان لێکنزیکبوونەوەى لەو بوارەدا
دروستکردبێت، بەڵام ڕەگەزى سەرەکى هێز (هێزەکانى پێشمەرگە، ناوخۆ، هیزە
تەناهییەکان) نەتوانراوە لەسەر ئاستى نیشتمانى یەکبخرێن، ئەمەش مەترسییەکى گەورەیە
لەسەر ئەزموونى هەرێمى کوردستان.
سێیەم: دواهەمین هەڵبژاردنى پەرلەمان، و هەنگاوەکانى
پێکهێنانى هاوپەیمانێتییەکان، پێمان دەڵێت کە؛ وردە وردە بەرەو سەرەتاى نەوەدەکان
دەگەڕێینەوە، بە دواى حکومەتى نیوە بە نیوەین، ئەگەر بۆمان بڕەخسێت، مەترسییەکە
ئەمە دروستى دەکات، کە لایەنە سیاسییەکانى دیکە لە دامەزراوەکانى حکومەتدا بەشدار
نەبن، چونکە، تا ئێستا لێکترازانى ناوچەییمان هەیە، ئەوەتا زۆنى زەرد و سەوز تا
ئێستا زەقە و ئاسەوارەکانى نەسڕڕاونەتەوە، لێکترازانى هێزمان هەیە، تا ئەم ساتە
لەگەڵ هەموو هەوڵەکانى هاوپەیمانان بۆ داڕشتنەوەى هێزى پێشمەرگەى کوردستان لەسەر
بناغەیەک و پەیکەرێکى نوێ بە هیچ ئەنجامێک نەگەیشتووە، لێکترازانى ئابوورى و
خزمەتگوزاریشمان هەیە، ئەگەر دووچارى لێکترازانى سیاسیش ببین، بازنەى کێشەکە
فراوان دەبێت و قووتدانمان زۆر ئاسانتر دەبێت.
لەبەرامبەر سیاسەتى واقیعدا هیواخواستن و ئومێدبەخشین، دووانەیەکى
هیچن، بەڵام ئاواتەخوازم کە هەروەک چۆن بەڕێز فازیل میرانى لە وەڵامى
ڕۆژنامەنووسێکدا کە لێی دەپرسێت بۆچى حکومەتى هەرێم پێکناهێنرێت وبۆچى ڕێککەوتن
لەسەر سەرۆککۆمارێک ناکرێت، دەڵێت: (عەقڵ ئیجازەیە)، هیوادارم لەم مانگى
ڕەمەزانەدا عەقڵ مۆڵەتەکەى خۆى بشکێنێت و بەم مانگە و بەر لە جەژن، پارتى و پەکێتى
جەژنەکەمان بکەن بە دوو جەژن و (حکومەت تەشکیل کەن).
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی