پێش ئەوەی هەردوو جۆرەکە لێک جیا بکەمەوە، پێویستە کەمێک
بە دوای ڕیشەی دەستەواژەی (زڕ)دا بچم.
لە کوردەواری دەگوترێ: زڕدایک، زڕباوک، زڕخوشک، زڕەهەنجیر،
زڕەتوو... زڕباوک و زڕبرا پێچەوانەی باوک و برای ڕەسەن و نەریتین. زڕباوک تەنیا مێردی
دایکە، ، هەرچی زڕبرا و زڕخوشکە ئەوا تەنیا لە دایک یان لە باوک بران، واتە خوشک و
برای دایک و باوکی نین.بە کورتی زڕ ريزپەڕ يان نا نەريتی دەگەيەنێ .
هەرچی سەبارەت بە ناوی درەخت و ڕووەکە، بۆ ئەو جۆرانە بەکار
دێ کە بەرهەمدار نین ، يان لەسەر پنجی خۆيان گۆڕاون .لە هەمان باسدا ئێستریش زڕە ، چونکە لە دایک و باوکێکی ڕەسەن نییە.
زۆر جار دەگوترێ : ئەو کەسە دەڵێی زڕباوکی منداڵەکانێتی،
ئەو حکومەت ئەلێی زڕ دايکە …..
ئەم دەستەواژەیە پێوەرێکی کۆمەڵایەتیی گرنگە و جۆری سەرکردەشی پێ ديار دەکرێ ،چونکە سەرکردە و زڕەسەرکردەش هەيە .
سەرکردە ئەو کەسەیە کە بە توانا و لێهاتوویی و ڕەوشتی بەرزی خۆی کاریگەری لەسەر دەوروبەر دروست دەکات و دەبێتە
ڕێبەرێکی چاولێکەر و متمانەپێکراو، سەرکردە رادتەقينەکان لە تنگانە و قەيرانەکان رۆليان
جوانتر دەردەکەوێ ،ديارە سەرکردە بە پلە و پۆست دروست نابێ، ئەوانەيش کە تەنیا بە دەسەڵات شوێنی سەرکردان دەگرن، نەک ناتوانن
ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕن، بگرە ڕۆڵی ئەوانەش دەپووکێننەوە کەلە بنەڕەتەوە سەرکردەن.
سەرکردە لەناو کایەی سیاسی و ئەزموون و دەسەڵاتدا هەڵدەکەون،
کەچی زڕەسەرکردە هەلدەتۆقن و دەردەکەون.
سەرکردەی ڕاستەقینە بەرچاوڕوونە، لێهاتووە، خەمخۆرە، پێشبینیکەرە،
ڕزگارکەری ناو قەیرانە، لەگەڵ خەڵکە و خاکییە، خۆشەویستی خەڵک و قوربانیدەرە.
ئەو سەرکردانەی پێ بە پێ لەگەڵ هەلومەرجەکان پێدەگەن و تێدەگەن،
خۆیان لە سەرووی گەل نابینن، چونکە ڕابەری ڕاستەقینەن.
هەرچی زڕەسەرکردەیە با هەر جۆرە پۆستێک و دەسەڵاتێکی هەبێ،
سەرکردەیەکی ناڕاستەقینە و بێبەرهەمە.
کاتێک زڕەسەرکردەیەکی بەسەرداکەوتە، یان بە هەر هۆکارێک شوێنی
سەرکردەیەکی ڕاستەقینە بگرێ، خۆی پێ لە سەرووی گەلە و کاتێکیش هەر گوێ لە خۆی بگرێتەوە
و هەوڵ بدات بە زەبری چەک و پارە، نەک خۆنەویستی و خۆشەویستی، مورید و شوێنکەوتە پەیدا بکات، دەبێ تەنیا چاوەڕوانی ماڵوێرانیی
لێ بکرێ. زڕەسەرکردەکان کەسانی ناشایستە لە
شوێنی شایستە و کەسپەرست لە شوێنی نیشتمانپەروەر، گەندەڵ لە شوێنی دەستپاک و جاش لە
شوێنی شۆڕشگێڕ و ماستاوچی لە شوێنی ڕەخنەگر و بیرمەند دادەنێن.
مخابن لەم سەردەمەی پڕوپووچییەدا زڕەسەرکردە گەلەک زۆرن و
بەهۆی پارە و تەکنۆلۆژیای پەیوەندی و ڕاگەیاندن ماسکێکی وا بۆ خۆیان دروست دەکەن ،ماوەیەك پێی لێ بخوڕن، بەڵام زوو يان درەنگ هەر دەناسرێنەوە.
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی