شارپرێس:
هەستی ئەوەی کە ڕۆژ و مانگ و ساڵەکان لەگەڵ زیادبوونی تەمەن خێراتر و کورتتر تێدەپەڕن، لەوانەیە تەنها خەیاڵێک نەبێت. توێژەران چەند ڕوونکردنەوەیەکیان بۆ گۆڕانی تێگەیشتنی مرۆڤ لە کات پێشکەش کردووە.
توێژینەوەیەک لە ساڵی ٢٠١٩ جیاوازی لەنێوان کاتی کاتژمێر و کاتی مێشکدا کردووە. یەکەمیان هەمان کاتی ڕاستەقینە و پێوانەکراوە، بەڵام دووەمیان کاریگەری لە وێنەکان، بیرەوەرییەکان و ئەو ئەزموونانە وەردەگرێت کە مێشک لە ماوەی ژیاندا تۆماریان دەکات.
یەکەم: تیۆری ڕێژە
یەکێک لە ڕوونکردنەوەکانی ئەم دیاردەیە، تیۆری ڕێژەییە. بۆ منداڵێکی ١٠ ساڵە، یەک ساڵ بەرامبەرە بە ١٠٪ی تەمەنی هەموو ژیانییەتی؛ بەڵام بۆ کەسێکی ٥٠ ساڵە، هەمان ساڵ تەنها ٢٪ی تەمەنی ژیانی پێکدەهێنێت.
بەم شێوەیە، هەر ساڵێکی نوێ بە بەراورد لەگەڵ کۆی ئەزموونی ژیان، بەشێکی بچووکتر پێکدەهێنێت و لەوانەیە کورتتر هەست پێبکرێت.
دووەم: کەمبوونەوەی تازەیی ئەزموونەکان
هۆکارێکی دیکە کەمبوونەوەی ئەزموونی نوێیە. بیرەوەری، کات بە شێوەیەکی یەکسان تۆمار ناکات، بەڵکو ڕووداوە جیاواز و تازەکان باشتر لەبیر دەمێننەوە.
قۆناغی منداڵی و گەنجی پڕن لە یەکەم جارەکان و ئەزموونی نوێ؛ بەڵام ژیانی کەسێکی بەتەمەنتر زۆرجار دەبێتە کۆمەڵێک عادەت و دووبارەبوونەوەی ڕۆژانە.
کاتێک هەفتەکان و مانگەکان لە یەکتر دەچن، بیرەوەرییە جیاوازەکان کەمتر دروست دەبن. بۆیە کاتێک سەیری ڕابردوو دەکەین، ئەو ماوەیە کورتتر و چڕتر هەست پێدەکەین.
سێیەم: سەرنج و چۆنیەتی تێپەڕبوونی کات
کاتێک خەریکی ئەنجامدانی کارە ئاشنا و دووبارەبووەکانین، مێشک دەتوانێت بچێتە دۆخی کارکردنی ئۆتۆماتیکی و سەرنجی کەمتر بداتە تێپەڕبوونی کات.
هەروەها، توندی هەست و سۆزەکانیش گرنگن. ترس و نیگەرانی دەتوانن بیرەوەرییەکی بەهێز و دیار دروست بکەن؛ لە کاتێکدا یەکجۆری، ماندووبوون و سترێسی درێژخایەن دەتوانن بیرەوەرییە لاواز و لەیەکچووەکان دروست بکەن.
گۆڕانی ئاستی دۆپامین لەگەڵ زیادبوونی تەمەنیش لەوانەیە ڕۆڵێکی هەبێت لە گۆڕینی شێوازی پرۆسەکردنی کات لە مێشکدا.
چۆن دەتوانین هەستی خێرایی کات کەم بکەینەوە؟
تا ڕادەیەک دەتوانین بەرەنگاری ئەم هەستە ببینەوە. ئەدریان بێجان، پرۆفیسۆری ئەندازیاری میکانیکی و نووسەری توێژینەوەکەی ساڵی ٢٠١٩، پێشنیار دەکات بە ئەنقەست لە عادەتە ڕۆژانەکان دوور بکەوینەوە و ئەزموونی نوێ دروست بکەین.
گەشتکردن، فێربوون، دروستکردنی شتێک، بەدواداچوونی بیرۆکەیەکی نوێ، یان تەنانەت زیادکردنی سەرسوڕمانێکی بچووک بۆ ژیانی ڕۆژانە، هەموویان دەتوانن یارمەتیمان بدەن بیرەوەرییە جیاواز و لەبیرنەکراوەکان زیاتر دروست بکەین.
کەواتە، نهێنی هێواشکردنەوەی کات لە گۆڕینی کاتژمێردا نییە، بەڵکو لە دەوڵەمەندکردنی ئەزموونی دەروونی و مێشکیدایە.
هەرچەندە ژیان پڕتر بێت لە ڕووداوی نوێ و ئەزموونی لەبیرنەکراو، مێشکیش نیشانەی زیاتر دەبێت بۆ جیاکردنەوەی ڕۆژەکان و قۆناغە جیاوازەکانی ژیان.
