شارپرێس:
لە کاتێکدا جیھان لە ڕواڵەتدا ئارامتر لە دەیەکانی پێشوو دەردەکەوێت، ڕاپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە گۆی زەوی بە کردەیی لە ژێر کاریگەریی دەیان ململانێی چەکداریدایە لە ئۆکرانیا و سوودانەوە تا ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ئاسیا و ئەفریقیا و ئەمەریکای لاتین.
پرسیارە سەرەکییەکە ئەوەیە: بۆچی مرۆڤەکان سەرەڕای فراوانیی ئەم ململانێیانە، ھەستیان پێ ناکەن؟
توێژینەوەیەکی نوێ ئاماژە بەوە دەکات کە جیھان لە تۆڕێکی ئاڵۆزی ململانێی ھاوکاتدا دەژی کە لە ڕووی توندوتیژی و کاریگەریی سیاسییەوە جیاوازن، بەشێوەیەک لە کاتێکدا ھەندێک شەڕ ڕۆژانە سەردێڕی ھەواڵەکان داگیر دەکەن، ھەندێکی تر سەرەڕای بەردەوامی و قوربانییانی مەدەنی، لە پەراوێزی ڕاگەیاندندا دەمێننەوە.
ئەم جیاوازییە تەنھا پەیوەست نییە بە قەبارەی ڕووداوەکان، بەڵکو بە گرنگیی جیۆپۆلیتیکی، بەرژەوەندییە نێودەوڵەتییەکان، پێگەی ململانێکە لە ئابووریی جیھانیدا و توانای ڕاکێشانی سەرنجی بینەران لە چوارچێوەی خێرایی خولی ھەواڵیدا، پەیوەستە.
شارەزایان باس لە "ھەڵبژاردەی میدیایی" دەکەن، کە تێیدا ھەندێک ململانێ دەبنە پرسی جیھانی و ھەندێکی تر ون دەبن. نزیکبوون لە ھێزە گەورەکان یان پەیوەستبوونی ململانێکە بە دۆسیەکانی وزە و ئاسایشی نێودەوڵەتییەوە، ڕۆڵی سەرەکیی دەبینێت لە دیاریکردنی ئاستی ئامادەیی لە میدیادا.
لە بەرامبەردا، "ماندووبوونی ھەواڵی" ھۆکارێکی دیکەی گرنگە، چونکە لێشاوی بەردەوامی ھەواڵ و وێنە ترسناکەکان دەبێتە ھۆی جۆرێک لە تێربوونی دەروونی لای بینەران، ئەمەش لە تێپەڕبوونی کاتدا کاردانەوەی سۆزداریی کەم دەکاتەوە.
ئەم ھۆکارانە پێکەوە بۆشاییەکی ئاشکرا لە نێوان قەبارەی ڕاستەقینەی توندوتیژیی و ئەو وێنەیەی کە لە ڕێگەی میدیاوە دەگاتە بینەر دروست دەکەن.
شیکارییەکان دەگەنە ئەو ئەنجامەی کە جیھانی ئەمڕۆ ئاڵۆزتر و تێکەڵاوترە و شەڕەکان ئێستا بە ئاستی ئامادەییان لە ھۆشیاریی گشتیدا دەپێورێن.
لە نێوان ئەوەی لەسەر زەوی ڕوودەدات و ئەوەی دەگاتە سەر شاشەکان، ئەم پرسیارە کراوە دەمێنێتەوە: لە کۆی ئەو شەڕانەی لە جیھاندا ڕوودەدەن، ئایا ئێمە بەڕاستی چەند شەڕێک دەبینین؟