شارپرێس:

کاردانەوە سیاسییەکان لەسەر ئەو هەواڵانەی باس لەئەگەری پێشکەشکردنی دەستلەکارکێشانەوەی عەلی زەیدیی سەرۆک وەزیران دەکەن بەردەوامە، لەهەمانکاتدا هێزە سیاسییەکان خێرابون لەڕەتکردنەوەی ڕاستیی ئەو زانیارییانەو جەختیانکردەوە، وڵات بەقۆناغێکی هەستیاردا تێدەپەڕێت کە پێویستی بەپاڵپشتیکردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت‌و پاراستنی سەقامگیریی سیاسیی هەیە، هاوتەریب لەگەڵ زیادبونی هه‌ڕه‌شه‌ ئەمنیی‌و ئابورییەکان.

خالید وەلید مه‌رسومی سەرکردە لەهاوپەیمانی ئاوەدانکردنەوەو گەشەپێدان لەلێدوانێکدا ڕایگەیاند، "تائێستا هیچ بابه‌تێكى فه‌رمیى نییه‌ كه‌ ئاماژه‌بێت بۆ ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ى عەلی زەیدیی وه‌كو سەرۆک وەزیرانى عێراق، پێموایه‌و ئەو دەنگۆیانەی لەمبارەیەوە بڵاودەکرێنەوە ئامانجدارن، به‌ڵام هیچ بنه‌مایه‌كیان نییه‌".

مه‌رسومى زانیاری ئاشكراكردو وتى، "هاوپەیمانی ئاوەدانکردنەوەو گەشەپێدان لەسەرەتاوە خاوەن دیدگایەک بوە کە جەخت لەسەر قەتیسکردنی چەک لەدەستی دەوڵەتداو سەپاندنی دەسەڵاتی یاسایی لەبڕیارەکانی شەڕو ئاشتیداو بەڕێوەبردنی دۆسیەی ئەمنی دەکاتەوە، بەڵام بەدیهێنانی ئەم ئامانجە دەبێت لەڕێگەی بەرنامەو چارەسەری ئاشتیانەوە بێت، چونکە هەر ڕوبەڕوبونەوەیەکی ناوخۆیی، تێچویەکی قورس لەسەر عێراقییەکان جێدەهێڵێت".

ڕونیشیکردەوە، دیدگای هاوپەیمانێتییەکە کارکردنە لەسەر چارەسەرکردنی هۆکارەکانی بونی چەک لەدەرەوەی چوارچێوەی دەوڵەت، ئاماژەی بەوەشکرد، "دیارترین هۆکار بەردەوامبونی هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتییە کە بڕیارە ئەرکەکانیان لە 30ی ئەیلولی داهاتودا کۆتایی بێت به‌گوێره‌ى ئەوەی حکومەت ڕایگەیاندوە، ئەمەش لەگەڵ ڕێکخستنی بونی هێزە بیانییەکان، پاراستنی سەروەری عێراق لەفڕۆکەی بێفڕۆکەوان‌و دەستەبەرکردنی مافەکانی کارمەندانی دەستەی حەشدی شەعبی کە وەک دۆسیەی پێکەوەبەستراو سەیردەکرێن".

لەو چوارچێوەیەدا، ساڵح بوشی ئەندامی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا جەختده‌كاته‌وه‌، "ئەو هەواڵانەی باس لەهەڕەشەی سەرۆک وەزیران بۆ پێشکەشکردنی دەستلەکارکێشانەوەکەی دەکەن پشتڕاستنەکراونەتەوە، پێموایه‌، بڵاوکردنەوەی ئەو دەنگۆیانە ئامانجی تێکدانی ئەو تەباییە سیاسییەیە کە لەنێوان هێزەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی‌و هێزەکانی دیکەی بەشدار لەبەڕێوەبردنی دەوڵەتدا هەیە".

بوشی ئه‌وه‌شى وت، "قۆناغی ئێستا دەخوازێت تێگەیشتن لەنێوان هێزە سیاسییەکاندا بەهێزتربکرێت‌و پشتگیریی لەسەقامگیریی حکومەت بکرێت، دورکەوتنەوەش لەو دەنگۆیانەی کە ئامانجیان شێواندنی دیمەنە سیاسییەکەو دروستکردنی قەیرانە"، ئەو جەختی لەبەردەوامیی پشتگیریی هێزە نیشتمانییەکان بۆ ڕێڕەوی حکومەت‌و جێبەجێکردنی بەرنامەکەی کردەوە بەشێوازێک کە سەقامگیریی سیاسیی‌و خزمەتگوزاریی بەدیبهێنێت.

ئەم ڕەتکردنەوەیەی دەنگۆکان دوای ئەوەدێت، چەندین ڕاپۆرت بڵاوکراونەته‌وە کە دیارترینیان كه‌ناڵى عه‌ره‌بیه‌ بوو، کەناڵەکە لەزاری سەرچاوەیەک لەچوارچێوەی هەماهەنگییەوە گواستییەوە کە سەرۆک وەزیران بەهۆی نەبونی وەڵامدانەوە بۆی لەچەندین دۆسیەدا، هەڕەشەی دەستلەکارکێشانەوەی کردوە، ئەمەش لەچەند کاتژمێری ڕابردودا ڕوبەڕوی زنجیرەیەک ڕەتکردنەوەی سیاسیی بووەوە.

لەگەڵ ئەمەشدا، سەرکردەکان پێیانوایە، ئەو هه‌ڕه‌شانه‌ى ڕوبەڕوی وڵات دەبنەوە گەورەترن لەمشتومڕی دەستلەکارکێشانەوە، فەهد جبوری سەرکردە لەڕەوتی حیکمە، داوای پاڵپشتیکردنی دەوڵەت‌و دامەزراوەکانی کردو داوایکرد لەتۆمەتبارکردن بەخیانەت‌و لێکترازانی ناوخۆیی دوربکەونەوە، ئەو پێیوابوو، عێراق بەیەکێک لەقورسترین قۆناغەکانی خۆیدا تێدەپەڕێت لەماوەی چەند ساڵی ڕابردوداو پاراستنی بەرەی ناوخۆیی گرنگییەکەی کەمترنییە لەڕوبەڕوبونەوەی هه‌ڕه‌شه‌ دەرەکییەکان.

جبوری ئاماژەی بەوەشکرد، قەیرانی دارایی چ لەڕێگەی لێدوانی دامەزراوە حکومییەکان یان هۆشداریی پسپۆڕانی ئابورییەوە ڕونبوەتەوە، له‌و ڕوه‌شه‌وه‌ ئەو ڕەخنەی لەبەردەوامیی دیاردەکانی خەرجکردنی ناپێویست گرت، وەک زۆربونی ژمارەی وه‌فده‌كان، پاسەوانەکان‌و گه‌شته‌ فەرمییەکان، سەرەڕای ئەو بارودۆخە داراییەی وڵات پێیدا تێدەپەڕێت.

هۆشداریشیدا لەوەی، عێراق لەبەردەم "وەرچەرخانێکی مێژوییدا" وەستاوە کە پێویستی بەبەڕێوەبردنێکی ژیرانە، بڕیاری بوێرانەو یەکێتییەکی نیشتمانیی ڕاستەقینە هەیە، جەختیشیکردەوە، پێشخستنی بەرژەوەندیی گشتیی تەنها ڕێگەیە بۆ تێپەڕاندنی قۆناغی ئێستا.