1. چی ڕوویدا؟
أ. لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٦ پارتی دیموکراتی کوردستان دوای نزیکەی ٧٠٢ ڕۆژ پەککەوتن، پەرلەمانی کوردستانی چالاک کردەوە، بێ ئامادەبوونی یەکێتی و جووڵانەوەی نەوەی نوێ.
ب. ٥٢ پەرلەمانتار لە ١٠٠ ئامادە بوون، لە کاتێکدا پارتی تەنیا ٣٩ کورسی هەیە.
ج. سەرۆکایەتی پەرلەمان هەڵبژێردرا: ڤاڵا فەرید سەرۆک، ڕامی نووری جێگر، مۆنا نەبی نادر سکرتێر، هەریەکەیان بە ٥٢ دەنگ.
د. شەش پەرلەمانتار لە لیستەکانی یەکێتی و نەوەی نوێ بەشدار بوون، وەک نیشانەی ناتەبایی لە نێوان هاوپەیمانییە فەرمییەکان و ڕەفتاری ڕاستەقینەی پەرلەمانتارەکان.
2. گۆڕانی هاوسەنگی
أ. پارتی چوار دەستکەوتی هەبوو: پەرلەمانی پەککەوتووی چالاک کردەوە، توانی زۆرینە لە دەرەوەی کورسییەکانی خۆی کۆ بکاتەوە، هاوپەیمانی یەکێتی و نەوەی نوێی لاواز کرد (٣٨ کورسی، ریککەوتنی تەمموزی ٢٠٢٦)، و ململانێکەی گواستەوە بۆ پێکهێنانی حکومەت.
ب. بەڵام ئەو ٥٢ دەنگە بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی پەرلەمان بوو، و هێشتا دڵنیایی نییە ببێتە زۆرینەیەکی جێگیر بۆ پێکهێنانی حکومەت.
3. بژاردەکانی یەکێتی
أ. تانەدان لە دادگای فیدراڵی: دەتوانێت وەک کارتێکی فشار بەکار بێت. مەترسییەکەی ڕەتکردنەوەی تانەکەیە و دەرکەوتنی یەکێتی وەک لایەنی پەکخەر. مەترسی: بەرز.
ب. گەڕانەوە بۆ دانوستان: واقیعیترین بژاردەیە. دەبێت داواکان لە پۆستی سەرۆکی پەرلەمان تێپەڕێت و بگاتە دابەشکردنی دەسەڵات، وەزارەتە سیادییەکان، دارایی و ریکەوتنی نووسراو. مەترسی: مامناوەند.
ج. ئۆپۆزیسیۆنی ڕێکخراو لە ناو پەرلەمان: باشترە لە بایکۆتی کراوە، چونکە ڕۆڵی چاودێری و ڕەخنەی خزمەتگوزاری و مووچە و گەندەڵی دەگەڕێنێتەوە. مەترسی: مامناوەند.
د. جووڵە بەرەو بەغدا: کارتێکی گرنگە، بەڵام بەکارهێنانی دەکرێت بە پێچەوانە بشکێتەوە ئەگەر وا دەربکەوێت یەکێتی بەغدا بۆ یەکلاکردنەوەی ململانێی ناوخۆ بەکار دەهێنێت. مەترسی: بەرز.
ه. ڕێکخستنەوەی ماڵی ناوخۆ: مەرجی سەرکەوتنی هەموو بژاردەکانی ترە. پێویستە لێکۆڵینەوە لە کێشەی ڕەفتاری ئەو پەرلەمانتارانەی بەشدار بوون بکرێت. مەترسی: مامناوەند.
4. سێ سیناریۆ
أ. بەردەوامبوونی ململانێی یاسایی و سیاسی: دواکەوتنی حکومەت و کەمبوونەوەی متمانە.
ب. حکومەت بێ یەکێتی (مەترسیدارترین بۆ یەکێتی): بەڵام ٥٢ دەنگ بۆ سەرۆکایەتی بە واتای ٥٢ دەنگ بۆ حکومەت نییە.
ج. ڕێکخستنەوەی هاوپەیمانییەکان: ململانێ بۆ ڕاکێشانی لایەنە بچووکتر و سەربەخۆکان.
5. فاکتەرە دیاریکەرەکان
• هەڵوێستی پەرلەمانتارانی بەشداربوو: ئایا بەشدارییان تەنها بڕیارێکی کاتی بووە، یان دەستپێکی دابەشبوونێکی قووڵترە؟
• هەڵوێستی مەسعود بارزانی و سەرکردایەتیی پارتی : ئایا بانگهێشتی لایەنە بایکۆتکارەکان بۆ گەڕانەوە، دەرفەتێکە بۆ ڕێککەوتنی سیاسی، یان نیشانەی متمانەی پارتی بە توانای بەڕێوەبردنی پرۆسەی سیاسی بەبێ یەکێتی؟
• هەڵوێستی بەغدا و دادگای فیدراڵی: ئەم دوو دامەزراوەیە چ کاریگەرییەکیان دەبێت لەسەر سنووری جوڵەی یاسایی و سیاسیی یەکێتی؟
• بارودۆخی ئابووری و کارگێڕی: کێشەی مووچە و داهات و خزمەتگوزاری دەتوانێت ببێتە پێوەرێکی سەرەکی بۆ هەڵسەنگاندنی توانای هەر دوو حیزب.
6. پێشنیاری ستراتیژی
• دان نەنان بە لەدەستدانی هاوبەشی، بەبێ بایکۆتی هەمیشەیی.
• دانوستانی نوێ لەسەر دەسەڵاتی جێبەجێکردن، وەزارەتە سیادییەکان، سەرچاوە داراییەکان و میکانیزمی بڕیار.
• بەکارهێنانی دادگا بە شێوەیەکی هەڵبژێردراو، تەنیا بۆ سەرپێچییە یاساییە دیاریکراوەکان.
• گواستنەوە لە داواکردنی پشکی زیاتر بۆ پێشکەشکردنی پڕۆژەی سیاسی و ئیداری بۆ خەڵکی سلێمانی و ناوچەکانی تر.
کۆتایی
پارتی سەرکەوتنێکی پەرلەمانیی ڕوونی بەدەست هێنا، بەڵام ئەزموونی سەختتر لە پێشە: گۆڕینی ئەو زۆرینەیە بۆ حکومەتێکی جێگیر. یەکێتی یەکێک لە گرنگترین کارتەکانی لەدەست دا، بەڵام ٢٣ کورسی، بنکەی هەڵبژاردن و پەیوەندییەکانی بەغدای هێشتا لەدەستدا ماوە. ڕێگای باش نە ململانێی کراوەیە نە قبوڵکردنی مەرجەکانی پارتییە، بەڵکو دووبارە دامەزراندنی هاوبەشییە لەسەر بنەمایەکی نوێ.
