عێراق لەنێوان بەرداشی موشەک‌و مایەپوچیدا؛ ئایا زەیدیی دەبێتە قوربانیی سەرکێشیی گروپەکان؟

ڕاپۆرت

3 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 291 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:
لەکاتێکدا حکومەتی عێراق ژمارەی پێچەوانە بۆ کۆتاییهاتنی ئەرکی هاوپەیمانان دەستپێکردوە، گروپە چەکدارەکان بەمەرجی نوێ‌و چاوەڕواننەکراو، کاتژمێری چەکدانانیان ڕاگرت، داواکردنی کشانەوەی هێزەکانی تورکیاو دانانی 12 مەرجی دیکە وەک پێش مەرجی ڕادەستکردنی چەک، حکومەتەکەی زەیدیی خستوەتە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی سەخت؛ یان ڕوبەڕوبونەوە لەگەڵ هاوپەیمانە یاخییەکان یان قبوڵکردنی ئیفلاسی سیاسیی‌و دارایی لەژێر فشاری واشنتۆندا.


کشانەوەی هێزە نێودەوڵەتییەکان بەرەو سفر دەچێت، حکومەتەکەی زەیدی خۆی لەناوەڕاستی گێژاوێکی کوشندەدا دەبینێتەوە؛ لەلایەکەوە گروپە چەکدارەکان بەمەرجی "مەحاڵ" یاخیبونی خۆیان لەچەکدانان ڕادەگەیەنن‌و لەلایەکی دیكه‌شه‌وه‌ مایه‌پوچبونى دارایی‌و داڕمانی داهاتی نەوت، وڵاتەکەی بەرەو تەقینەوەیەکی کۆمەڵایەتی بردوە کە ڕەنگە کۆتایی بەتەمەنی کابینەکەی بهێنێت.

وادەیەک بۆ تاقیکردنەوەی دەسەڵات
بڕیارە تا 30ی ئەیلولی ئەمساڵ، کۆتا سەربازی هاوپەیمانان خاکی عێراق جێبهێڵن، ئەمەش ئەو وەرچەرخانە بوو کە بڕیاربوو ببێتە سەرەتایەک بۆ "ڕێکخستنەوەی چەک"و کۆتاییهێنان بەدەسەڵاتی دەرەوەی دەوڵەت، بەڵام پێشهاتەکان ئاماژە بۆ ئاڕاستەیەکی پێچەوانە دەکەن؛ گروپە چەکدارەکان نەک هەر ئامادەی چەکدانان نین، بەڵکو بەسەپاندنی مەرجی نوێی وەک "کشانەوەی تورکیا"و 12 داواکاری دیکە، پرۆسەکەیان گەیاندوەتە بنبەست، به‌ڵام تائێستا ورده‌كاریى‌و ناوه‌ڕۆكى ئه‌و 12 داواكارییه‌ ئاشكرانه‌بوه‌.

مەحاڵەکەی بەغداو فشاری واشنتۆن
به‌گوێره‌ى زانیارییەکان، واشنتۆن چاودێرییەکی وردی جوڵەکانی بەغدا دەکات‌و مەرجی بەردەوامیی پشتیوانییەکانی بەستوەتەوە بەکۆنترۆڵکردنی "درۆن‌و موشەکەکانی" دەستی گروپەکان، پەرلەمانتارانیش هۆشداریدەدەن کە چەکدانانی (کەتائیبی حزبوڵڵا، نوجەباو سەیدولشوهەدا) تەنها دۆسیەیەکی ناوخۆیی نییە، بەڵکو گرێدراوی تارانە، ئەمەش وایکردوە چاودێران پرۆسەی کۆکردنەوەی چەک لەم ساتەدا بە"مەحاڵ" وەسف بکەن.

نەوت‌و موچە؛ دوایین هێڵی بەرگریی
ئەو کێشە سیاسیی‌و ئەمنییانە لەکاتێکدایە کە عێراق مەترسیدارترین قەیرانی دارایی مێژوی خۆی ئەزمون دەکات، داخرانی گەروی هورمز پشتی ئابوری وڵاتەکەی شکاندوە‌و داهاتی نەوتی بەڕێژەی 80٪ دابەزاندوە، ئێستا حکومەتەکەی زەیدیی کە لەنێوان فشاری گروپەکان‌و توڕەیی ئەمریکادا گیریخواردوە، تەنانەت توانای دابینکردنی موچەی فەرمانبەرانیشی نەماوەو پەنای بۆ قەرزی ناوخۆیی بردوە.

نێوەندگیرییەک لەسەر لێواری شکست
چوارچێوەی هەماهەنگی شیعی وەک نێوەندگیرێک کەوتوەتە گەڕ بۆ ڕێگریکردن لەهەر ڕوبەڕوبونەوەیەکی سەربازیی یان سیاسیی، بەڵام پرسیارە جەوهەرییەکە ئەوەیە: ئایا حکومەتێک کە بەرگەی دابینکردنی نانی هاوڵاتیانی ناگرێت، دەتوانێت بەرگەی سەرکێشیی موشەکیی گروپەکان بگرێت؟ شکستی ئەم نێوەندگیرییە نەک هەر ناوبانگی زەیدیی لەدەرەوە دەخاتە مەترسییەوە، بەڵکو عێراق بەرەو قۆناغێکی نادیار لەپاشاگەردانی ڕاپێچ دەکات.