شارپرێس:

لە کاتێکدا گرژییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ڕوو لە زیادبوونە، جارێکی دیکە پرسی بەکارهێنانی هێزە چەکدارە نەیارەکانی ئێران، بەتایبەت لایەنە کوردییەکان، وەک ئامرازێکی گوشار دژی تاران هاتۆتە پێشەوە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، پشتیوانی خۆی بۆ جووڵەی شەڕڤانە کوردە كانی رۆژهەڵاتی كوردستان كە نیشتەجێی هەرێمی كوردستانن دەربڕیوە بۆ هێرشکردنە سەر ئێران. ئەم هەڵوێستە مشتومڕێکی گەورەی لە واشنتۆن و تەلئەبیب دروست کردووە سەبارەت بەوەی ئایا دەکرێت ئەم هێزانە وەک "هێزێکی سەر زەوی" هاوشێوەی "هاوپەیمانی باکوور" لە ئەفغانستانی ساڵی 2001 بەکاربهێنرێن بۆ لاوازکردنی دەسەڵاتی ناوەندی لە تاران.

ئێران وڵاتێکە خاوەنی نزیکەی 90 ملیۆن کەسە و لە ڕووی نەتەوەییەوە فرەڕەنگە، جگە لە فارسەکان، ئازەرییەکان، کورد، عەرەب، بەلووچ و تورکمانەکان هەن، هەرچەندە ئازەرییەکان گەورەترین کەمینەن و تێکەڵی دامەزراوەکانی دەوڵەت بوون، بەڵام لە ناوچە سنوورییەکانی وەک کوردستان و بەلووچستان، بزووتنەوەی چەکداری بوونیان هەیە.

ستراتیژیی کارکردن لەسەر درزی نەتەوەیی مەترسییەکی گەورەی تێدایە؛ چونکە ڕەنگە ببێتە هۆی هەڵگیرسانی شەڕێکی ناوخۆیی کە کۆنترۆڵکردنی ئەستەم بێت و یەکپارچەیی خاکی ئێران بخاتە مەترسییەوە.

تاران بەردەوامە لە بۆردومانکردنی بنکەی حیزبەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لە ناوچە شاخاوییەکانی هەرێمی کوردستان و بە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی خۆی دەیانبینێت.

 لە لایەکی تریشەوە، کۆشکی سپی هەرچەندە هەندێک لە ڕاپۆرتەکانی سەبارەت بە پڕچەککردنی کوردەکان ڕەتکردەوە، بەڵام جەختی لەوە کردەوە کە ترەمپ لەگەڵ سەرکردە کوردەکان سەبارەت بە بنکە سەربازییەکانی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان قسەی کردووە. ئەم ناڕوونییە لە هەڵوێستی ئەمریکا نیشانەی بوونی ململانێی بیروڕایە لەناو بازنەی بڕیاردانی ئەو وڵاتەدا.

لە ناوخۆی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانیشدا یەکدەنگی نییە؛ ڕەزا پەهلەوی، کوڕی شای پێشووی ئێران، هەر جۆرە داواکارییەک بۆ مافی چارەی خۆنووسین لەلایەن کوردەکانەوە بە هێڵی سوور و هەڕەشە بۆ سەر یەکپارچەیی ئێران دەبینێت.

 لە بەرانبەردا، نوێنەرانی کورد جەخت دەکەنەوە کە نایانەوێت ئێران دابەش بکەن، بەڵکو داوای سیستەمێکی فیدراڵی دەکەن کە مافی هەموو پێکهاتەکان بپارێزێت.

 لە ئاستی ناوچەییشدا، تورکیا بە گومان و ترسەوە دەڕوانێتە ئەم جووڵانە. ئەنقەرە دەترسێت چالاکبوونەوەی بەرەی کوردی لە ئێران، ببێتە هۆی بەهێزبوونی تۆڕە چەکدارییە کوردییەکان لە سەرانسەری سنوورەکان و کاریگەری نەرێنی لەسەر دۆخی ناوخۆیی تورکیا و هاوسەنگییەکانی ناوچەکە هەبێت.

لە کۆتاییدا، کارتی کوردی شمشێرێکی دووسەرە؛ هەم دەتوانێت گوشارێکی کاریگەر بێت بۆ سەر تاران، هەمیش دەکرێت ئاگری شەڕێک بگەڕێنێتەوە کە هەموو ناوچەکە بگرێتەوە.

ئاکۆ عەبدوڵڵا ئاڵی