شارپرێس:

بۆ یەکەمجار لەمێژوی 100 ساڵەی کێشەی کورد لەتورکیادا، پرۆسەی چارەسەری بەیاسایی دەکرێت‌و دەچێتە ناو هۆڵی پەرلەمانەوە، هەرچەندە لەنێوان ساڵانی 1985 بۆ 2014 دەسەڵاتدارانی تورکیا 11 یاسای جیاوازیان دەرکرد، بەڵام هەمویان تەنها لەچوارچێوەی (پەشیمانی، دانپێدانان‌و تەسلیمبون)دا مانەوە، ئێستا دۆخەکە جیاوازە؛ زمانێک لەئارادایە کە دەیەوێت لەجیاتی چەک، مەرجەکانی گەڕانەوە لەشاخ، ئازادکردنی زیندانیان‌و چاودێری پرۆسەکە بخاتە ژێر ڕکێفی یاساو لیژنە پەرلەمانییەکانەوە.

بەڵام ئەم هەنگاوە نەبوەتە مایەی ڕەزامەندیی هەموان؛ پرۆسەکە لەناوخۆدا ڕوبەڕوی چوار شەپۆلی توندی ڕەخنەو تێڕوانینی دژ بەیەک بوەتەوە کە ئایندەی ئاشتییەکە دەخەنە ژێر پرسیارەوە.

بەرەی ئەمنی: دەوڵەت لاواز دەبێت‌و وڵات دابەشدەبێت
نەیارانی پرۆسەکەو بازنە ئەمنییەکان پێیانوایە، ئەم هەنگاوە سازشەو شەرعیەتدانە بەتوندوتیژیی، بەڵام مێژوی 40 ساڵەی شەڕ دەریخستوە کە ڕێگه‌چارەی سەربازیی نەبوەتە مایەی بەهێزبونی دەوڵەت، بەڵکو تەنها بودجەو دیموکراسی‌و پێگەی نێودەوڵەتی تورکیای تێکشکاندوە، لەڕاستیدا، لەهیچکام لەبەڵگەنامەکاندا داوای جیابونەوە نەکراوە، بەڵکو ئامانجەکە دۆزینەوەی پێکەوەژیانێکی دیموکراتییە، گەڕانەوەیەک کە یاسا حوکمی بکات، ڕێگر دەبێت لەدروستبونی پشێویی.

بەرەی گەل: ئایا ئەمە پاداشتی ئەو هەموو قوربانییە بوو؟
ئەمە هەستیارترین ڕەخنەیە کە لەلایەن ئەو کۆمەڵگەیەوە دەگیرێت کە باجی 40 ساڵە فیداکارییان داوە، خەڵکى دەپرسن: پەکەکە چەک دادەنێت‌و خۆی هەڵدەوەشێنێتەوە، کەچی لەدەقی یاساکەدا نە باسی خوێندنی زمانی كوردى کراوە، نە هاوڵاتیبونی یەکسان‌و نە ناوی (کورد) خۆیشی هەیە! تەنانەت پرسی ئازادیی عەبدوڵڵا ئۆجەلان-یش پشتگوێخراوە.

شارەزایان پێیانوایە ئەم یاسایە کۆتایی کێشەی کورد نییە، بەڵکو تەنها یاسایەکی ڕاگوزەرە بۆ کۆتایهێنان بەشەڕی چەکداریی تا ڕێگه‌ بۆ قۆناغی داهاتوی خەباتی مەدەنی خۆشبکات، سەبارەت بەئۆجەلانیش، پێگەی ئەو وەک داڕێژەری پرۆسەکە لەمێژودا چەسپاوەو گۆڕینی دۆخی ئەویش دەبێتە ئەجێندای قۆناغەکانی داهاتوو، ئێستاش هێزی ڕاستەقینە لەدەستی ملیۆنان دەنگدەرو شەرعیەتی کۆمەڵایەتیدایە، نەک تەنها چەک.

چەپی سۆسیالیست: هیچ گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی نییە
لایەنە چەپەکان دەڵێن، یاساکە تەنها بۆ پاکتاوکردنی کارگێڕیی شەڕەکەیەو دەستکاری دەزگا ئەمنییەکان‌و یاسای دژەتیرۆری نەکردوە؛ پرۆسەکەش لەپشت دەرگا داخراوەکان لەنێوان نوخبە سیاسییەکاندا دەکرێت، بەڵام بێدەنگبونی چەک، ژینگەیەک دەڕەخسێنێت کە تێیدا خەباتی کرێکاران، ژنان‌و ئیکۆلۆژیا گەشە بکات؛ چونکە لەکاتی شەڕدا، دەسەڵات بەناوی ئاسایشی نیشتمانییه‌وه‌ هەموو دەنگێکی ناڕەزایەتی كپ ده‌كرده‌وه‌، تەنانەت ئەگەر ئەمە تەنها پلانێکی ئەردۆغان بێت بۆ هەڵبژاردنی 2028، مێژوو سەیری نیەتی سەر مێزەکان ناکات، بەڵکو سەیری ئەنجامەکان دەکات.

بەرەی ڕەتکردنەوە: ئەمە پرۆتۆکۆڵی خۆبەدەستەوەدانە
هەندێک لایەن پێیانوایە، چەکدانانی یەکلایەنە بەمانای سڕینەوەی دەستکەوتەکان دێت، بەڵام خۆبەدەستەوەدان کاتێکە کە دەستبەرداری داواکارییەکان بیت، لەکاتێکدا داواکارییەکانی وەک زمانی دایک، دیموکراسیی خۆجێیی‌و دادپەروەریی وەک خۆیان ماون‌و تەنها شێوازی خەباتەکە لەچەکەوە گۆڕاوە بۆ سیاسەت، ئەزمونی پرۆسەکانی ئاشتیی لەئێرلەندای باکور، کۆڵۆمبیاو ئەفریقای باشور نیشانیدەدەن کە هیچ ڕێککەوتنێكى یەکەم نه‌یتوانیوه‌ هەموو داواکارییەکان جێبەجێبکات.

دەرفەتێک کە گرەنتی نییە
ئاشتیی ڕاستەقینە بەبێ ڕاستگۆیی‌و ساڕێژکردنی برینی دایکانی کوردو تورک کە جەرگیان سوتاوە بەدینایەت، بێدەنگکردنی چەکەکانیش تەنها دەروازەیەکی گەورەیە؛ هێشتنەوەی ئەم دەستکەوتە بەبەردەوامی، بەندە بەجێبەجێکردنی دروستی یاساکان‌و چاوکراوەیی کۆمەڵگەی مەدەنی لەخەباتی داهاتویاندا لەسەر هێڵی دیموکراسیی.