لەفیشەکەکەی مەعشوقەوە بۆ گه‌مارۆكه‌ى مورشید..چۆن ترسی تورکیا گەشتی شێخ مورشیدی پەکخست؟

کوردستان

2 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 1612 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس ـ  تایبه‌ت:

لەکاتێکدا بڕیاربوو شاری قامیشلۆ لەڕۆژئاوای کوردستان ئه‌مڕۆ ببێتە مەیدانی لێشاوی جەماوەریی بۆ بەرزڕاگرتنی ڕۆژی زمانی کوردی، بڕیارێکی ئەمنیی کتوپڕ لەفڕۆکەخانەی عەمانی پایتەختی ئوردن، تەواوی هاوکێشەکەی گۆڕیین شێخ مورشید خەزنەوی کە وەک وتاربێژی سەرەکی‌و هێمای نەتەوەیی ئەو بۆنەیە چاوەڕواندەکرا، لەگەشتێکی لەناکاویدا لەنەرویژەوە بەرەو ناوچەکە، لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئوردنەوە دەستگیرکراو ڕێگریی لێکرا بگەڕێتەوە نیشتمان.


پەیامێک لەپشت بەربەستە ئەمنییەکانەوە
خەزنەوی دوای زیاتر لەکاتژمێرێک هێشتنەوەی لەزیندان ئازادکرا، بەڵام زنجیرەیەک لێپرسینەوەی ئەمنیی توندو بڕیاری پابەندکردنی بەمانەوە لەئوردن، خەونەکەی قامیشلۆی لەو ڕۆژەدا پەکخست، شێخ مورشید لەناو جەرگەی ئەو گەمارۆ ئەمنییەوە، ڕاستەوخۆ پەیامێکی پڕ لەمتمانەی ئاڕاستەی گەلەکەی کردوه‌و نوسیویه‌تى، "من باشم‌و لەدۆخێکی زۆرباشدام، هەڵوێستم نەگۆڕە، خەباتم لەپێناو مافەکانی گەلەکەماندا بەردەوامەو بارودۆخەکان ساردمان ناکەنەوە لەبەردەوامبون لەسەر ڕێگەی بەرگریکردن لەدۆزە ڕەواکانمان".

ڕەگ‌و ڕیشەی ململانێ.. مێژوی شۆڕشگێڕیی بنەماڵەی خەزنەوی
ئەم ڕێگریی‌و گوشارە ئەمنییانەی دوێنێ ڕوبەڕوی شێخ مورشید خەزنەوی بونه‌وه‌، نامۆ نین بەمێژوی پڕ لەقوربانی‌و ململانێی ئەم بنەماڵە ئایینی‌و نەتەوەییە لەگەڵ ڕژێمە چەوسێنەرەکانی ناوچەکەدا.

بنەماڵەی شێخانی خەزنەوی لەڕۆژئاوای کوردستان، دەیان ساڵە تەنها وەک ڕێبەرێکی ڕۆحی‌و ئاینی نەماونەتەوە، بەڵکو هەمیشە سەنگەرێکی توندی بەرگریی بون لەناسنامە، زمان‌و مافە نەتەوەییەکانی گەلی کورد، مێژوی نزیکی ئەم بنەماڵەیە بەخوێنی شەهیدی سەرکردە، شێخ مەعشوق خەزنەوی (باوکی شێخ مورشید) نەخشێنراوە کە لەساڵی 2005دا بەهۆی هەڵوێستە نەتەوەییە بوێرەکانی‌و داکۆکیکردنی لەڕاپەڕینی قامیشلۆ، لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی سوریاوە بەشێوازێکی دڕندانە ڕفێندراو شەهیدکرا.

چاودێران پێیانوایه‌، ئەم میراتە مێژوییە وایکردوە کە ناوی خەزنەوی هەمیشە وەک هێمایەکی یاخیبون‌و ڕەتکردنەوەی ژێردەستەیی بمێنێتەوەو هەر لەبەر ئەمەشە کە جوڵەو گوتارەکانی شێخ مورشید لەئێستادا، بەردەوام لەژێر چاوێریی‌و گەمارۆی توندی هەواڵگریی وڵاتانی داگیرکەری کوردستاندایە.

هێڵی ئەمنیی عەمان-ئەنكەرەو بازنەی فشارە هەرێمییەکان
ئەگەرچی لەسەر ئاستی فەرمیی، هەندێک دەنگۆ باس لەبونی کێشەی پاسپۆرت دەکەن، بەڵام لەپشتپەردەی سیاسییدا پەنجەی تۆمەت بەتوندی بۆ تورکیا ڕادەکێشرێت، شیکارییە سیاسیی‌و هەواڵگرییەکان ئاماژە بەوەدەکەن، پەکخستنی گەشتەکەی شێخ مورشید خەزنەوی لەعەمانەوە، پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بەو چوارچێوە ئەمنییە نوێیەوە هەیە کە لەنێوان تورکیاو ئوردندا پەرەی پێدراوە.

هەردوو وڵات لەمدواییانەدا ئاستی هەماهەنگیی هەواڵگریی‌و سەربازیی خۆیان بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزکردوەتەوە، بەتایبەت لەڕێگەی دیدارە بەردەوامەکانی نێوان دەزگای هەواڵگریی تورکیا (میت)و دەزگا ئەمنییەکانی ئوردنەوە.

تورکیا کە هەمیشە بەدیدێکی ستراتیژیی دژبەرانە دەڕوانێتە هەر جۆرە چالاکی‌و بوژانەوەیەکی فەرهەنگی‌و سیاسیی لەڕۆژئاوای کوردستان، پێدەچێت لەڕێگەی ئەم هەماهەنگییە ئەمنییەوە فشاری خستبێتەسەر عەمان بۆ ڕێگریکردن لەگەیشتنی ئەم دەنگە کاریگەرە نەتەوەییە.

قامیشلۆ بێ وتاربێژەکەی مایەوە
به‌گوێره‌ى زانیارییەکانی كه‌نداڵ جودى پەیامنێری شارپرێس له‌ڕۆژئاواى كوردستان، بڕیاربوو خەزنەوی ئه‌مڕۆ لەقامیشلۆ گوزارشت لەهەڵوێستی ڕاستەقینەی گەلی کورد بەرامبەر بەناسنامەو زمانەکەی بکات.

سەرچاوە تایبەتەکان پشتڕاستیانکردوەتەوە کە خەزنەوی بەبەرپرسانی ڕۆژئاوای ڕاگەیاندوە، "ئەمڕۆ ناتوانم بەشداریی بکەم، چونکە لایەنە ئەمنییەکانی ئوردن پێیانوتوم لێکۆڵینەوەکان بەردەوامدەبن‌و مافی جێهێشتنی وڵاتەکەت نییە".

چاودێران له‌و ڕوه‌وه‌ جه‌ختده‌كه‌نه‌وه‌، ئەم ڕوداوە سەلماندی کە زمانی کوردی‌و دۆزی نەتەوەیی، هێشتا لەسەر ئاستی هەرێمی، ڕوبەڕوی توندترین گەمارۆ دەبنەوە.

بەپەلە