پێشەکی
سیستەمی نێودەوڵەتی لە قۆناغێکی گۆڕانکاریی ستراتیژیدایە؛ ئەمریکا، چین و ڕووسیا هەریەکەیان هەوڵ دەدەن شوێنی خۆیان لە هاوکێشەی نوێی جیهاندا جێگیر بکەن. ئەم دۆخە نیگەرانییەکی گەورەی لە لاى ئەوروپا دروست کردووە، بە تایبەتی لەبارەی ئەگەری بڕیاردانی زلهێزەکان لەسەر چارەنووسی ناوچەکان بەبێ بەشداریی ئەو وڵاتانەی پەیوەندییان بە بابەتەکەوە هەیە.
ملمـلانێی سێ زلهێز
سەرنجی سەرەکی زلهێزەکان لەسەر سێ خاڵە:
ئەمریکا: هەوڵ دەدات پەیوەندییەکانی لەگەڵ چین و ڕووسیا ڕێک بخات، بەبێ ئەوەی دەسەڵاتی جیهانیی خۆی لەدەست بدات.
چین: دەیەوێت وەک هاوتای ئەمریکا لە ئاستی جیهاندا بناسرێت و کاریگەریی خۆی لەسەر ڕێکخستنی سیستەمی نێودەوڵەتی زیاد بکات.
ڕووسیا: هەوڵ دەدات بە بەشداری لە گفتوگۆکانی زلهێزەکان، شوێنی خۆی لە دیپلۆماسیی جیهانیدا بەهێز بکات و بەرژەوەندییەکانی لە ئۆکرانیا بپارێزێت.
نیگەرانییەکانی ئەوروپا
گرنگترین نیگەرانیی ئەوروپا ئەوەیە کە ئەمریکا و ڕووسیا و چین لە ڕێگەی ڕێککەوتنێکی سێلایەنەوە، بڕیار لەسەر چارەنووسی ئۆکرانیا و تەنانەت ئاسایشی ئەوروپا بدەن، بەبێ ئەوەی ئەوروپا لە مێزی گفتوگۆدا ئامادە بێت.
لە هەمان کاتدا، ئەوروپا نیگەرانە لەوەی ڕێککەوتنی بازرگانیی ئەمریکا و چین، بەرهەمی زیادەی چین بەرەو بازاڕەکانی ئەوروپا ئاراستە بکات و زیانی ئابووری بە پیشەسازیی ئەوروپا بگەیەنێت.
کاریگەرییە ستراتیژییەکان لەسەر ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست
گۆڕانکارییەکان تەنها بە ئەوروپا و ڕۆژهەڵاتی ئاسیا سنووردار نابن؛ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش دەبێتە بەشێک لە هاوکێشەی نوێی بەرژەوەندییەکان:
ئەگەری زیادبوونی ڕۆڵی چین لە دیپلۆماسیی ناوچەیی.
گۆڕانی شێوازی مامەڵەی ئەمریکا لەگەڵ هاوپەیمانەکانی.
زیادبوونی گرنگیی ئاسایشی وزە و ڕێڕەوە بازرگانییەکان.
هەوڵی وڵاتانی ناوچە بۆ پاراستنی هاوسەنگی لە نێوان زلهێزەکان.
ئەنجام
ڕێکخستنی نوێی جیهان ڕەنگە بە شێوەیەکی دوولایەنە یان سێلایەنە لەلایەن زلهێزەکانەوە ئاراستە بکرێت، بەڵام ئەم پرۆسەیە دەتوانێت ڕۆڵى وڵاتانی مامناوەند و هاوپەیمانەکانیان لاواز بکات.
مەترسیی سەرەکی بۆ ئەوروپا تەنها هەڵکشانی هێزی چین و ڕووسیا نییە، بەڵکو ئەگەری گۆڕانی پەیوەندیی ئەوروپا و ئەمریکاشە. بۆیە، ئاستی سەربەخۆیی سیاسی و سەربازیی ئەوروپا دەبێتە یەکێک لە بابەتە سەرەکییەکانی قۆناغی داهاتووی سیستەمی نێودەوڵەتی.