هەرێمی کوردستان لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکی سەختدایه‌و ئێران ئاماده‌نییه‌ هێرشه‌كان ڕابگرێت

کوردستان

11 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 2788 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:

لەکاتێکدا هەرێمی کوردستان جەخت لەسیاسەتی بێلایەنی دەکاتەوە، تێڕوانینی ئەمنی تاران بۆ پێگەی هەولێر وەک هاوپەیمانێکی نزیکی ئەمریکا، هەرێمەکەی ڕوبەڕوی زیاتر لەهەزار هێرشی موشەکی‌و درۆنیی گروپە چەکدارەکان کردوەتەوە؛ ئەمەش بوەتە تاقیکردنەوەیەکی سەخت بۆ پاراستنی دەستکەوتەکانی لەناو جەرگەی درزی ململانێ گەورەکاندا.


سەرۆکایەتی هەرێم جارێکی دیکە پاڵپشتی خۆی بۆ هەنگاوەکانی حکومەتی فیدراڵ بەسەرۆکایەتی عەلی زەیدی دوپاتکردەوە، بەتایبەتی لەهەردوو دۆسیەی کۆکردنەوەی چەک لەدەستی دەوڵەتداو چارەسەرکردنی قەیرانی ئابوریى، هاوكات هۆشداریدا لەوەی، دابەزینی داهاتەکان بوەتە گەورەترین مەترسی بۆسەر بژێویی عێراقییەکان، لەکاتێکدا گۆڕانکارییەکانی ناوچەکە پرسیار دەربارەی توانای سیاسەتی "بێلایەنی" دەوروژێنن کە هەولێر گرتویەتییەبەر بۆ پاراستنی هەرێم لەلێکەوتەکانی ململانێکانی دەوروبەری.

دڵشاد شه‌هاب وتەبێژی سەرۆکایەتی هەرێم ڕایگەیاندوه‌، نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێم لەسەردانی ئەمدواییەیدا بۆ بەغدا، پاڵپشتی خۆی بۆ هەنگاوەکانی زەیدیی تایبەت بەباشکردنی دۆخی ئابوریی‌و کۆکردنەوەی چەک لەدەستی دامەزراوەکانی دەوڵەتدا دوپاتکردوەتەوە.

وتوشیه‌تى، "ئەو هێرشانەی کراونەتەسەر هەرێم، زیانی بەئابوریی عێراق‌و دامەزراوە نەوتییەکان گەیاندوە، جیا لەکاریگەرییان لەسەر پێکەوەژیانی ئاشتییانە".

جەختیشیکردوه‌ته‌وه‌، پەرەسەندنەکان هۆکاربون بۆ گرتنەبەری هەڵوێستێکی جدی بەرامبەر بەم دۆسیەیە.

ڕونیشیکردوه‌ته‌وه‌، هەولێر سەیری پەرەسەندنەکان ناکات وەک هەڕەشەیەکی تایبەت تەنها بۆسەر هەرێمی کوردستان، بەڵکو وەک بەشێک لەدیمەنێکی ئاڵۆزی ناوچەیی کە ململانێکان‌و لێکەوتەکانی دەوریانداوە.

باسى له‌وه‌شكردوه‌، هەرێم تائێستا یەکێکبوە لەو ناوچانەی کە کەمترین زیانی بەرکەوتوە بەراورد بەقەبارەی ئاڵۆزییەکانی دەوروبەری، بەڵام دڵشاد شه‌هاب قەیرانی ئابوریی خستەسەروی هەموو مەترسییەکانەوەو هۆشداریدا لەوەی، "دابەزینی داهاتی مانگانەی عێراق لەچەند مانگی ڕابردودا، بوەتە هۆی دروستبونی کورتهێنانێکی گەورە لەدابینکردنی خەرجییە گشتییەکاندا؛ بەردەوامبونی ئەم دۆخەش مەترسی بۆسەر بژێوی هاوڵاتیان دروستدەکات‌و دەبێتە هۆی دواکەوتنی موچە".

لەگەڵ ئەمەشدا، گۆڤاری (المجله‌) ڕاپۆرتێکى لەزاری سەرچاوەیەکی سیاسی باڵای کوردییەوە بڵاوكردوه‌ته‌وه‌و ده‌ڵێت، "جوڵه‌كانى ئەمدواییەی هەولێر، پشت بەدیدگایەک دەبەستن کە پشتبەستوە بەدورکەوتنەوە لەڕاکێشانى بۆ ناو ململانێ گەورەکانی ناوچەکە، کە ڕەنگە هەڕەشە لەو دەستکەوتانە بکەن کە هەرێم لەماوەی دەیان ساڵی ڕابردودا بەدەستیهێناون".

به‌وته‌ى سەرچاوەکە، "سەرکردایەتی کورد پابەندە بەسیاسەتێکەوە کە ڕەچاوکردنی بارودۆخی ناوخۆیی هەر وڵاتێک دەکات لەمامەڵەکردن لەگەڵ پرسی کورداو هەوڵدەدات کاریگەریی هەرێم لەسەر دۆسیە کوردییەکانی وڵاتانی دراوسێ ئەرێنی‌و ئاشتییانە بێت".

سەرچاوەکە پێیوابوه‌، "ئێران، سەرەڕای ئەمەش، فشاردەخاتەسەر هەرێم لەڕێگەی بەئامانجگرتنی ئەو هێزه‌ کوردیانه‌ى ڕۆژهه‌ڵات كه‌ له‌هه‌رێمى كوردستان نیشته‌جێبون، لەگەڵ هێشتنەوەی کوردستان لەناو بازنەی ئامانجەکانیدا بەهۆی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکاو دۆخی هەرێمی وەک پێگەی وڵاتێک وەسفکردوه‌ کە دەکەوێتە ناوەڕاستی درزو ململانێی نێوان هێزە گەورەکانی ناوچەکەوه‌".

بەڵام دڵشاد شێرزاد توێژەر لەکاروباری ناوچەیی پێیوابوە، کە سیاسەتی بێلایەنی بەتەنها بەس نییە بۆ دورخستنەوەی مەترسییەکان لەکوردستان، بەوپێیەی تاران سەیری هەرێم دەکات وەک لاوازترین لایەن کە دەکرێت فشاری بخرێتەسەر، جیا لەوەی وەک لایەنێکی نزیک لەویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا دەیبینێت.

به‌گوێره‌ى وتەكانى شێرزاد، "ڕەنگە ئەم تێڕوانینە بەردەوامبێت بەدەر لەو دڵنیاییانەی کە هەولێر پێشکەشیان دەکات یان هەوڵەکانی بۆ دورکەوتنەوە لەململانێکان، چونکە حساباتەکانی ئێران، به‌گوێره‌ى دیدگای ئەو، تەنها بەڕەفتاری هەرێم خۆیەوە بەستراوەنین، بەڵکو بەستراونەتەوە بەپێگە، ڕۆڵ‌و پەیوەندییە دەرەکییەکانیەوە".