وەزیری گەنجینەی ئەمریكا داڕمانی بەهای تمەنی ئێرانی ڕاگەیاند

جیهان

52 خولەک پێش ئێستا‌ 193 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:

سكۆت بیسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریكا، دەڵێت "بە بەردەوامی بەهای تمەن بەرامبەر بە دۆلار دادەبەزێت و پێوەرەكانی ئێستا ئاماژە بە دابەزینی زیاتری بەهای تمەن لە ماوەی داهاتوودا دەكەن".

سكۆت بیسێنت ڕایگەیاند نرخی تمەنی ئێرانی بەردەوامە لە دابەزین و دۆخەكەی بە "داڕمانی بەردەوام"ی تمەنی ئێرانی وەسفكرد.

وەزیری گەنجینەی ئەمریكا ئاماژەی بە لێدوانەكانی عەبدولناسر هیمەتی، پارێزگاری بانكی ناوەندیی ئێران كرد لە كۆتایی هەفتەدا و تیایدا باسی لەكاریگەری بەربڵاوی دابەزینی داهاتی نەوت، داهاتی باج كرد. بیسنێت ئاماژەی بەوەدا كە ئەم هۆكارانە فشار دەخەنە سەر كەرتە ئابورییەكان و خراپی دۆخی دارایی وڵات زیاتر دەكەن.

بیسنێت لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا سەبارەت بە گەمارۆكانی سەر ئێران وتی: واشنتۆن میكانیزمی چاودێری و بەدواداچونی ئەو لایەنانەی كە مامەڵەی دارایی لەگەڵ تاران ئەنجام دەدەن، خێراتر دەكات. هۆشداریشیدا لەوەی هەر لایەنێك بەردەوام بێت لە هاوكاری لەگەڵ ئێران، ڕوبەڕوی سزا و دابڕانی ئابوری و دوورخستنەوە لە سیستەمی دۆلار دەبێتەوە.

ئاماژەی بەوەشكرد، ئەمریكا "لە ناوچەی خۆڵەمێشی دەچێتە دەرەوە" سەبارەت بە مامەڵەكردن لەگەڵ ئێران و هاوبەشە داراییەكانی، ئەوەشی خستەڕوو كە تاران و هاوكارەكانی لەبەردەم هەڵبژاردنێكدان لەنێوان "خۆشگوزەرانی و ئاشتی" یان "گۆشەگیری و تیرۆر".

بیسێنت وتی: ئامانجمان لە سزاكان بڕینی دەمارەكانی ئابورییە كە ئەم ڕژێمە ستەمكارە دەهێڵێتەوە، تا تاران بە تەواوی گۆشەگیر دەبێت.

بیسێنت ڕونی كردەوە كە سزاكان كەرتی وزەی ئەتۆمی، موشەك، ئەلیكترۆنی و نەوت دەكەنە ئامانج، جەختیشی كردەوە كە ستراتیژی دابڕانی ئابوری ئامانجی پچڕاندنی هەموو هێڵەكانی داراییە بۆ ئێران.

ئاماژەی بەوەشكرد، واشنتۆن ڕێگە بە ڕژێمی ئێران نادات هیچ "شوێنێك بۆ هەناسەدان"ی خۆی ڕێكبخاتەوە.

بیسێنت ئاشكرای كرد كە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ سەركردەكانی جیهان دەكات بۆ پچڕاندنی پەیوەندییە ئابورییەكان لەگەڵ ئێران.

ڕونیشیكردەوە كە هەموو وڵاتێك دەبێت ئامادەبێت بۆ ڕوبەڕوبوونەوەی سزاكانی ئەمریكا ئەگەر پشتیوانی ئێران بكات. 

لێدوانەكانی بیسێنت لە كاتێكدایە كە ئابوری ئێران بەرەوڕوی ئاستەنگ و تەحەددیاتی زیاتر دەبێتەوە، لەوانە فشار لەسەر هەناردەكردنی نەوت، دابەزینی هاتنی دراوی بیانی و بەرزبوونەوەی ڕێژەی هەڵاوسان، ئەمە جگە لە بەردەوامیی سزاكانی ئەمریكا و ڕۆژئاوا كە كاریگەرییان لەسەر بازرگانی و وەبەرهێنان هەیە.

شارەزایانی ئابوری پێیان وایە بەردەوامی لاوازی دراوی ئێران فشارەكانی تێچووی ژیان لەسەر هاووڵاتیان زیاد دەكات، بەو پێیەی دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی كەلوپەلی هاوردە و كەرەستەی خاو. جگە لەوەش هەر دابەزینێكی زیاتری داهاتی نەوت كە سەرچاوەیەكی سەرەكی دراوی بیانییە، دەتوانێت سەقامگیركردنی بازاڕی نرخی ئاڵوگۆڕ لە چەند مانگی داهاتوودا قورستر بكات.

لێدوانەكانی وەزیری گەنجینەی ئەمریكا گوزارشت لە شەڕی ئابوریی بەردەوامی نێوان واشنتۆن و تاران دەكات. ئیدارەی ئەمریكا بۆ تیشك خستنە سەر كاریگەریی گەمارۆكان و گوشارە داراییەكان لە پێوەرە ئابورییەكانی ئێران كەڵك وەردەگرێت، لە هەمان كاتدا دەسەڵاتدارانی ئێران جەخت لەوە دەكەنەوە كە توانای بەڕێوەبردنی ئابوری و كەمكردنەوەی پشتبەستن بە داهاتی نەوتیان هەیە سەرەڕای ئەو ئاستەنگانەی كە هەن.