گۆڕانی هاوسەنگی هێز لەنێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان

کوردستان

26/08/2026‌ 14486 جار خوێندراوه‌ته‌وه

پوختە
هەرێمی کوردستانی عێراق لەساڵانی ڕابردودا بەشێوەیەکی هێواش بەڵام بەردەوام، بینەرى گۆڕانێک لەسروشتی هاوسەنگی هێز لەنێوان پارتی دیموکراتی کوردستان‌و یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان بوە، لەدوای ئەوەی بۆ ماوەیەکی زۆر دەسەڵاتی ئابوریی‌و سیاسیی پارتی بەشێوەیەکی سەرەکی لەسەر نەوت، بازرگانیی، دەروازەکان‌و پەیوەندییە ئابورییەکانی لەگەڵ تورکیا دامەزرابوو، یەکێتیی دەستیکردوە بەدروستکردنی سیستمێکی ئابوریی جیاواز کە لەسەر (غاز، کارەبا، پیشەسازیی قورس)‌و گەیشتن بەبازاڕی عێراقی دامەزراوە.

ئەم گۆڕانە بەو مانایە نییە کە یەکێتیی لەڕوی قەبارەی ئابورییەوە لەپارتی بەهێزتر بوە؛ چونکە پارتی هێشتا بنەمایەکی ئابوریی‌و جوگرافی‌و بازرگانیی فراوانتری هەیە، بەڵام جۆری ئەو سامانەی یەکێتیی کۆنترۆڵی دەکات، بەتایبەتی غازو وزەو پیشەسازیی، بەشێوەیەک ڕوو لەهەڵکشانه‌ كه‌ پەیوەندیی بەکارکردنی سیستەمی ئابوریی هەرێمەوە هەیە، بەو هۆیەوە گرنگیی ستراتیژیی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی یەکێتیی زیادتر بوە.

لەبەرامبەردا، پارتی بەشێک لەسەربەخۆیی پێشوی خۆی لەبەڕێوەبردنی دۆسیەی نەوت لەدەستداوە، بەتایبەتی بەهۆی زیادبونی ڕۆڵی بەغدا لەبەبازاڕکردن‌و بەڕێوەبردنی هەناردەکردنی نەوت، بەڵام جوگرافیای ئەو ناوچانەی کە پارتی کۆنترۆڵی دەکات هێشتا گرنگییەکی ستراتیژیی زۆری هەیە.

پێشەکی
لەدوای دامەزراندنی دامەزراوەکانی دەسەڵات لەهەرێمی کوردستان، سیستمێکی سیاسی پەیدا بوە کە لەسەر بونی دوو ناوەندی سەرەکیی دەسەڵات دامەزراوە: هەولێر کە بەشێوەیەکی سەرەکی بەپارتی دیموکراتی کوردستانەوە پەیوەندیدارەو سلێمانی کە بەیەکێتیی نیشتیمانی کوردستانەوە پەیوەندیدارە.

هەرچەندە لەڕوی فەرمییەوە حکومەتی هەرێم بونى هەیە، بەڵام لەماوەی چەندین دەیەدا واقعە سیاسیی، ئابوریی‌و ئەمنییەکە بەرەو بونی دوو سیستمی هاوتەریب گەشەیکردوە، لەماوەی دەیەی ڕابردودا، باڵایی ئابوریی پارتی بەهۆی کۆنترۆڵکردنی بەشێکی گەورە لەسامانە نەوتییەکان، دەروازەکانی بازرگانی‌و پەیوەندییە ئابوورییەکانی لەگەڵ تورکیا، بەڕوونی دیار بووە، بەڵام لە ئێستادا ئەم هاوسەنگییە دەستی کردووە بە گۆڕان.

بەوپێیەى غاز لەناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی یەکێتیی چیتر تەنها سەرچاوەیەکی ئابوریی نییە، بەڵکو بوەتە بەشێک لەسیستمی کارەباو پیشەسازیی، لەهەمانکاتدا، نەوت کە یەکێک لەگرنگترین سەرچاوەکانی هێزی پارتیی بوە، چیتر وەک جاران بەئاسانی ناتوانرێت بکرێتە سەرچاوەى سەربەخۆیی سیاسی، چونکە ڕۆڵی بەغدا لەبەڕێوەبردنی پرسی نەوت زیادتر بوە.

لێرەدا پرسیاری سەرەکیی ئەوەیە: ئایا هەرێمی کوردستان لە هاوسەنگییەکی هێز کە لەسەر قەبارەی سامانەکان دامەزراوە، بەرەو هاوسەنگییەکی نوێ دەچێت کە لەسەر گرنگیی ستراتیژیی‌و ئەو سامانانە دادەمەزرێت؟

کێشەی سەرەکیی بریتییە لەبونی جیاوازییەکی ڕوو لەزیادبوو لەنێوان قەبارەی ئابوریی پارتی و نرخی ستراتیژیی هەندێک لەو سامانە گرنگانەى کە یەکێتی کۆنترۆڵی دەکات، پارتی تۆڕێکی ئابووریی فراوانترى لەبەردەستە، بەڵام یەکێتی بە شێوەیەکی ڕوو لە هەڵکشان کۆنترۆڵی ئەو سامانانە دەکات کە بەکارکردنی سیستمی ئابووریی هەرێم پەیوەندیدارە، بە تایبەتی گاز و کارەبا و پیشەسازی. لەبەر ئەمە پرسیاری سەرەکی ئەوەیە: ئەگەر پارتی لە ڕوی قەبارەی ئابورییەوە گەورەترە، بۆچی یەکێتيی توانای کاریگەری دانان لەسەر هاوسەنگیی سیاسیی‌و دابەشکردنی دەسەڵات لەجاران زیاترە؟

مۆدێلی ئابوریی پارتی دیموکراتی کوردستان
دەتوانرێت مۆدێلی پارتی بەمۆدێلی جۆراوجۆرکردن‌و پەیوەندیی دەرەکی ناوببرێت. هێزی ئابووری لە ناوچەکانی هەولێر و دهۆک تەنها پشت بەیەک سەرچاوە نابەستێت، بەڵکو پێکهاتوە لە(نەوت، پاڵاوگە، پیشەسازیی، بازرگانی، دەروازەکان، گواستنەوە، تورکیا‌و بازاڕە دەرەکییەکان).

ئەم مۆدێلە توانای زیاتر بەپارتی دەدات بۆ بەرگەگرتنى شوکە ئابورییەکان، بەڵام کێشەی سەرەکی ئەوەیە کە بەشێکی گرنگ لە هێزی نەوت چیتر بە شێوەی خۆبەخۆ نابێتە سەربەخۆییی سیاسیی.

بەزیادبوونی ڕۆڵی بەغدا لەکۆنتڕۆڵکردنى دۆسێی نەوت، توانای هەولێر بۆ دیاریکردنی ئاراستەو مەرجەکانی فرۆشتنی نەوت کەمتر بوەتەوە، بەڵام هێشتا جوگرافیای نەوتی پارتی گرنگییەکی زۆری هەیە، بەتایبەتی (کۆریدۆری کەرکوک ـ جەیهان) کە لەساڵی 2026 گرنگیی ستراتیژیی زیاتری بۆ عێراق بەدەستهێناوە، لەکاتێکدا ڕێگاکانی باشوری هەناردەی نەوت لەناوچەی کەنداو توشی ئاڵۆزیی بون بەهۆى کێشەکانى نێوان ئەمریکاو ئێران.

لە 1ی ئاب 2026 تورکیاو عێراق ڕێککەوتنێکی کاتییان واژۆکرد بۆ توانای گواستنەوەی تا 750 هەزار بەرمیل نەوت لەڕۆژێکدا، لێرەدا پارادۆکسێک دروستدەبێت: پارتی بەشێک لەکۆنترۆڵی سیاسیی خۆی بەسەر نەوتدا لەدەستداوە، بەڵام هێشتا کۆنترۆڵی جوگرافیایەکی هەیە کە بۆ عێراق گرنگییەکی زۆری هەیە.

غاز وەک سەرچاوەی هێزی یەکێتیی
غاز خاڵی گۆڕانی سەرەکی لەهاوسەنگیی ئابورییە کێڵگەى غازی (كۆرمۆر)ە کە لەژێر دەسەڵاتى یەکێتییەو لە2025دا گەشەیەکی گرنگی بەخۆوە بینی‌و توانای پرۆسەکردنی غاز گەیشتە 750 ملیۆن پێی سێجا لەڕۆژێکدا. گرنگییەکە لەوەدایە کە غازەکە تەنها بۆ داهات بەکارناهێنرێت بەڵکو (غاز، کارەبا، پیشەسازیی، کار، بەرهەمهێنان، بازاڕو هەژمونى سیاسیی)، ئەمەش گرنگیی سیاسیی غاز زۆر زیاتر لەبەهای داراییی ڕاستەوخۆی دەکات.

(چەمچەماڵ ـ بازیان) وەک ناوەندی نوێی هێزی ئابوریی
ناوچەی (چەمچەماڵ ـ بازیان) گرنگییەکی تایبەتی لەم گۆڕانکارییەدا هەیە، ناوچەکە بەهێواشی دەگۆڕێت بۆ ناوچەیەکی پیشەسازیی گەورە، بەتایبەتی بۆ (چیمەنتۆ، ئاسن، پیشەسازیی قورس، بەرهەمهێنانی وزەو پیشەسازیی) پەیوەست بەوزە، ئەگەر غازی ناوخۆیی بتوانێت جێگەی سوتەمەنیی گرانتر بگرێتەوە، تێچوی بەرهەمهێنان کەمدەکات‌و توانای ڕکابەریی کارگەکان زیاد دەکات، لەو کاتەدا غاز چیتر تەنها کێڵگەى غاز نابێت؛ بەڵکو دەبێتە سیستمی وزەو پیشەسازیی ئەمەش گۆڕانێکی ستراتیژیی گەورەترە.

لەسلێمانییەوە بۆ کەرکوک
گرنگیی ئەم گۆڕانکارییە تەنها لەسنووری پارێزگای سلێمانی نییە، ئەو کۆریدۆرە ئابورییەی کە (سلێمانی، چەمچەماڵ، شوان، له‌یلان، کەرکوک، ناوەڕاست‌و باشوری عێراق) پەیوەندیی ئابوریی سلێمانی بەبازاڕی عێراقی بەهێزتر دەکات ئەمە بەشێوەیەکی ڕێژەیی ڕۆڵی مێژویی هەولێر کەمدەکاتەوە، ئەم ناوەندە بەرهەمەکانی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی یەکێتیی لەڕێگەیەوە دەگاتە بازاڕەکانی دەرەوە یان عێراق، لەبەرئەمە کەرکوک تەنها بابەتێکی سیاسیی‌و کارگێڕی نییە؛ بەڵکو دەبێتە قوڵاییەکی ئابوریی ستراتیژیی بۆ سلێمانیی.

کارەبا وەک ئامرازێکی نوێ بۆ گۆڕینی هاوسەنگیی هێز
یەکێک لەگرنگترین ئەنجامەکان ئەوەیە کە دۆسیەی کارەبا بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەهاوسەنگیی هێزی نێوان دوو حزبەکەوە پەیوەستبوە، هێڵەکانی غازو بۆرییەکانی وزە ناوچە جیاوازەکانی هەرێم بەیەکەوە دەبەستن، پارادۆکسەکە ئەوەیە کە فراوانکردنی تۆڕی کارەبا لەناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی پارتی، لەهەمانکاتدا دەتوانێت گرنگیی غازی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی یەکێتی زیادبکات، واتە پارتی بەشێکی گەورەی سیستمی دابەشکردن‌و بەکارهێنانی کارەبا دەگرێتەوە، بەڵام یەکێتیی بەشێوەیەکی ڕوو لەزیادبون گرنگیی زیاتر لەبەشی دابینکردنی غازەوە بەدەستدەهێنێت، ئەمەش پەیوەندییەکی دولایەنەی وابەستەیی دروستدەکات.

هەڵبژاردن‌و گۆڕانی هاوسەنگیی سیاسیی
لەهەڵبژاردنی ئۆکتۆبەری 2024دا پارتی 39 کورسی‌و یەکێتیی 23 کورسی بەدەستهێنا، بەڵام پاشان هاوپەیمانییە سیاسییەکان هاوسەنگییەکەیان ئاڵۆزترکرد، یەکێتیی توانای دروستکردنی هاوپەیمانی لەگەڵ نەوەی نوێی بەدەستهێناو ئەمە جیاوازیی ژمارەیی لەنێوان دوو لایەنەکەی بەشێوەیەکی زۆر کەمکردەوە، لەبەرئەمە جیاوازییەک پەیدابوو لەنێوان هێزی هەڵبژاردن‌و هێزی ئابوریی‌و ستراتیژیی، ئەم جیاوازییە یارمەتیدەرە بۆ تێگەیشتن لەهۆکاری قورساییی پڕۆسەی پێکهێنانی حکومەت.

قەیرانی پێکهێنانی حکومەت وەک ملمێلانێ بۆ بنەمای دەسەڵات
قەیرانی ئێستا ناتوانرێت تەنها بەجیاوازییەک لەسەر ژمارەی وەزارەتەکان ڕونبکرێتەوە، لەبنەڕەتدا ململانێکە لەسەرئەوەیە کە کێ کۆنترۆڵی دامەزراوە ئەمنییەکان دەکات؟ کێ سیاسەتی ئابوریی دیاریدەکات؟ داهاتەکان چۆن دابەشدەکرێن؟ کێ بڕیاری پەیوەندییە دەرەکییەکان دەدات؟ پۆستە سەرەکییەکان چۆن دابەشدەکرێن؟ هەرێم سیستەمێکی تاک ناوەندە یان دوو ناوەندە؟ ئاستی سەربەخۆییی هەولێرو سلێمانی چەندە؟ لەبەرئەمە قەیرانی حکومەت بوەتە قەیرانێک لەسەر شێوەی دابەشکردنی دەسەڵات.

کاریگەریی بەغدا
بەغدا گۆڕاوێکی گرنگە لەگۆڕینی هاوسەنگیی هێز، ئەگەر بەغدا زیاتر پشت بەغازی بەرهەمهاتوی هەرێم ببەستێت، بەهای سیاسیی ئەم سەرچاوەیە زیاد دەکات، لەئاب 2026دا حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، کە بەڕێوەبەرانی کانی (كورمۆر) دەستیان بەدابینکردنی غاز بۆ وەزارەتی کارەبای عێراق کردوە بۆ بەرهەمهێنانی کارەبا، بەڵام حکومەتی هەرێم ناڕەزاییی خۆی دەربڕیی، چونکە ئەوکارە بەبێ ڕەزامەندیی هەرێم کراوە، ئەمە نیشانىدەدات کە غاز چیتر تەنها بابەتێکی نێوان دوو حزب نییە، بەڵکو بوەتە بەشێک لەپەیوەندیی هەولێرو بەغدا.

کاریگەریی تورکیا
تورکیا هێشتا یەکێکە لەگۆڕاوە دەرەکییە گرنگەکان، پارتی مێژویەکی درێژی پەیوەندیی ئابوریی‌و سیاسیی لەگەڵ تورکیا هەیە، بەتایبەتی لەبواری نەوت، بازرگانی‌و دەروازەکان، بەڵام گۆڕانی ژینگەی ناوچەیی دەتوانێت گرنگیی سلێمانی بۆ تورکیاش زیادبکات، بەمشێوەیە دەکرێت لەداهاتودا لەپەیوەندیی زیاتر لەگەڵ هەولێر بەرەو پەیوەندیی چەند لایەنە لەگەڵ هەولێرو سلێمانی بگۆڕێت، ئەمەش ڕەهەندێکی نوێ بۆ ملمێلانێی ناوخۆیی زیاد دەکات.

جیاوازیی نێوان هێزو بەها 
دەتوانرێت هێزی ئابوریی دابەشبکرێت بۆ دوو جۆر:

هێزی قەبارە: بریتییە لەقەبارەی بەرهەمهێنان، ژمارەی کۆمپانیاکان، وەبەرهێنان، نەوت، بازرگانی، دانیشتوان، ژێرخان، لەم بوارەدا هێشتا پارتی پێشەنگە.
هێزی بەها: بریتییە لەتوانای سامانێک یان سەرچاوەیەک بۆ دروستکردنى کاریگەری لەسەر کارکردنی تەواوی سیستم، لەم بوارەدا گرنگیی یەکێتیی زیاد دەکات، چونکە غازێک کە کارگەی کارەبا یان کارگەی پیشەسازیی دەخاتەکار، دەتوانێت لەڕوی ستراتیژییەوە گرنگتربێت لەبەهای داراییی خۆی، بۆیە دەتوانین ئەم هاوکێشەیە دابنێین:

پارتی = هێزی قەبارە
یەکێتیی = هێزی سەرچاوە گرنگەکان


ئەم دوو جۆرە هێزە کلیلی تێگەیشتنن لەگۆڕانی هاوسەنگیی ئێستای ناوخۆی هەرێم.
سلێمانی لەپارێزگایەکى پشتگوێخراوەوە بۆ ناوەندی پیشەسازیی‌و وەبەرهێنانی هەرێم.


لەشیکردنەوەی هاوسەنگیی هێز لەنێوان پارتی دیموکراتی کوردستان‌و یەکێتیی نیشتیمانی کوردستاندا، نابێت تەنها سەرنج لەسەر نەوت‌و غازو ژمارەی کورسییەکانی پەرلەمان بێت، بۆ تێگەیشتنێکی وردتر لەگۆڕانی هاوسەنگیی ئابوریی‌و ستراتیژیی لەهەرێمی کوردستان، پێویستە شوێنی سلێمانی لەنەخشەی پیشەسازیی، ژێرخان، وزە، گەشتوگوزارو وەبەرهێنانیش لەبەرچاو بگیرێت.

لەڕابردوودا، لەگەڵ ئەوەی سلێمانی یەکێک بووە لە گەورەترین شار و ناوچەکانی هەرێمی کوردستان، بە شێوەیەکی ڕێژەیی بەراورد بە هەولێر و دهۆک لە هەندێک بواردا پشتگوێخراوە، بەڵام ئەم وێنەیە لەساڵانی دواییدا دەستیکردوە بەگۆڕان، سلێمانی هێواش هێواش خۆی وەک یەکێک لەگرنگترین ناوەندە پیشەسازییەکانی عێراق دەخاتەڕوو، بەتایبەتی بەهۆی کۆبوونەوەی کۆمەڵێک کارگەو کۆمپانیای گەورە لەبواری پیشەسازیی قورس، چیمەنتۆ، ئاسن‌و پۆڵا، مادەکانی بیناسازیی، کانزاکان، پلاستیک، دەرمان، خواردن‌و بەرهەمە پەیوەستەکان.

بۆیە ئەگەر لەڕابردودا داهات‌و توانای داراییی هەولێرو دهۆک بەشێوەیەکی زۆرتر بەنەوت‌و بازرگانی‌و پەیوەندییە دەرەکییەکانەوە پەیوەستبوبێت، ئەوا سلێمانی هەوڵی دروستکردنی جۆرێکی جیاواز لەبنەمای ئابوریی دەدات؛ بنەمایەک کە زیاتر لەسەر پیشەسازیی، بەرهەمهێنان، وزە، بازاڕی ناوخۆی عێراق‌و وەبەرهێنانی درێژخایەن دامەزراوە.
 
دوو بەنداوی دوکان‌و دەربەندیخان؛ سەرمایەی ستراتیژیی وزەو ئاو
یەکێکی دیكه‌ لەخاڵە گرنگەکان کە پێویستە لەهەڵسەنگاندنی توانای ئابوریی سلێمانی لەبەرچاو بگیرێت، بونی بەنداوی دوکان‌و دەربەندیخانە، ئەم دوو بەنداوە تەنها ژێرخانی ئاو نین؛ بەڵکو دەتوانرێن وەک بەشێک لەسەرمایەی ستراتیژیی ناوچەکە لەبواری دابینکردنی ئاو، بەرهەمهێنانی کارەبا، کشتوکاڵ، گەشتوگوزار، پەرەپێدانی ناوچەکانی دەوروبەرو پاراستنی ئاسایشی ئاو هەژماربکرێن، بەم پێیە، ئەگەر گەشەی پیشەسازیی سلێمانی لەگەڵ توانای وزەو ژێرخانی ئاو بەیەکەوە ببەسترێتەوە، دەتوانرێت بزانرێت کەسلێمانی تەنها ناوچەیەکی پیشەسازیی ئاسایی نییە، بەڵکو توانای هەیە ببێتە ناوچەیەکی پیشەسازی–وزەیی ستراتیژیی.

گۆڕانی نەخشەی وەبەرهێنان
لە چەند ساڵی دواییدا، گەشەی وەبەرهێنان لە سلێمانی بووەتە یەکێک لە فاکتەرە گرنگەکانی گۆڕانی نەخشەی ئابووریی ناوچەکە. قیرتاوکردن و چاککردنەوەی ڕێگاوبانەکان، دروستکردن و نوێکردنەوەی پردەکان، فراوانکردنی ژێرخانی هاتوچۆ و پەرەپێدانی بەشێک لە خزمەتگوزارییە شارستانییەکان، هەموویان دەبنە هۆی کەمکردنەوەی تێچووی گواستنەوە و زیادکردنی توانای پەیوەندیی ناوچە پیشەسازییەکان بە بازاڕەوە. ئەمە خاڵێکی زۆر گرنگە، چونکە پیشەسازی بە تەنیا بە بوونی کارگە گەشە ناکات، بەڵکو پێویستی بە(ڕێگه‌، پرد، کارەبا، ئاو، غاز، بازاڕ، گواستنەوەو ژێرخانی لۆجستیکی) هەیە.
 
پرۆژە تەواونەکراوەکانی 2014 و هەلی گەشەی پێشوەختە
ئەو پرۆژە گەورانەى کە لە ساڵانی دەوروبەری 2014 دەستیان پێکردووە، بەڵام بەهۆی قەیرانە دارایی، سیاسی و ئەمنییەکانەوە بە تەواوی نەخراونەتە بواری جێبەجێکردنەوە، بەڵام ئەگەر بەشێک لەم پرۆژانە دووبارە چالاک بکرێنەوە و تەواو بکرێن، کاریگەرییەکەیان تەنها لە خودی پرۆژەکەدا نابێت؛ بەڵکو دەتوانێت زنجیرەیەک لە وەبەرهێنان و کاری نوێ دروستبکات.

تەواوکردنی پڕۆژە تەواونەکراوەکان‌و لەماوەیەکی کورت دەتوانێت شۆکی وەبەرهێنانی دروستبکات‌و خێرایی گەشەی ئابوریی پارێزگای سلێمانی بەشێوەیەکی بەرچاو زیادبکات.

گەشتوگوزار؛ بازاری گەشەی داهاتوو
لەگەڵ پیشەسازیی، گەشتوگوزار دەتوانێت دوەم ستونی گەشەی ئابوریی سلێمانی بێت، ناوچە سروشتی‌و شاخاوییەکان، بەنداوەکان، شوێنەوارەکان‌و نزیکیی پارێزگاى سلێمانی بەشوێنە گەشتیارییە جیاوازەکان، بنەمایەکی باش بۆ پەرەپێدانی گەشتوگوزاریی ناوخۆیی‌و دەرەکی دروستدەکەن، بەتایبەتی ئەگەر دوو پرۆژەی گەشتیاریی بەهەشتی شارو کۆڕنیش بەشێوەیەکی تەواوو پیشەیی جێبەجێبکرێن، دەتوانن کاریگەرییەکی زۆر لەسەر زیادکردنی ژمارەی سەردانیکەران، دروستکردنی هەلی کار، زیادکردنی وەبەرهێنانی تایبەت، گەشەپێدانی هوتێل‌و ڕێستۆران، گەشەپێدانی خزمەتگوزارییە گەشتیارییەکان‌و زیادکردنی داهاتی ناوخۆ دروستبکەن، لەم ڕوانگەیەوە، گەشتوگوزار دەتوانێت یارمەتیدەربێت بۆ ئەوەی ئابوریی سلێمانی تەنها پشت بەپیشەسازیی‌و غاز نەبەستێت، بەڵکو جۆراوجۆرتربێت.
 
کاریگەریی ئەم گۆڕانە لەسەر هاوسەنگیی هێز
ئەگەر لە ڕابردوودا پارتی بەهۆی نەوت، بازرگانی و پەیوەندییە دەرەکییەکانەوە قەبارەی ئابووریی گەورەتری هەبوو بێت، ئەوا گەشەی پیشەسازی و وزە لە پارێزگاى سلێمانی دەکرێت ببێتە بنەمای جۆرێکی نوێ لە هێزی ئابووری. ئەم هێزە تەنها بە ژمارەی داهات نەپێورێت؛ بەڵکو بەوەش دەپێورێت کە چەند ناوچە و کۆمپانیا و دامەزراوەکان، بەردەوامییان بەو سەرچاوە و ژێرخانەوە پەیوەستە. ئەمە هەمان ئەو خاڵەیە کە لە بەشی سەرەکیی نوسینەکەدا بە هێزی بەها باس کراوە. لەبەر ئەمە، دەتوانرێت بگوترێت کە سلێمانی بە هێواشی لە ناوچەیەکی پشتگوێخراو لە پەرەپێدانی ئابووریی هەرێم بەرەو ناوچەیەکی بەرهەمهێنەر و ستراتیژی دەگوازرێتەوە.

سیناریۆکانی داهاتوو
سیناریۆی یەکەم: ڕێککەوتنی سیاسی: دوو حیزبەکە دەگەنە ڕێککەوتنێک کە دابەشکردنی دەسەڵات لەگەڵ هێزی هەڵبژاردنی پارتی و هێزی ئابووریی ڕوو لە هەڵکشانى یەکێتی بگونجێت. ئەمە جێگیرترین سیناریۆیە.

سیناریۆی دووەم: بەردەوامبوونی بنبەست: قەیرانی پێکهێنانی حکومەت بەردەوام دەبێت، لە کاتێکدا هەریەک لە هەولێر و سلێمانی سیستمی ئابووری و ئەمنیی خۆی بەهێزتر دەکات. ئەمە دەتوانێت دابەشبوونی دامەزراوەیی قووڵتر بکات.

سیناریۆی سێیەم: قووڵبوونەوەی دوو ناوەند: هەرێم بە هێواشی دەگۆڕێت بۆ سیستمێکی سیاسیی دوو ناوەندی ئابووری و ئەمنیی ڕکابەر.

سیناریۆی چوارەم: دەستێوەردانی بەغدا: بەغدا دەتوانێت لەملمێلانێی نێوان دوو حزبەکەوە بۆ زیادکردنی کۆنترۆڵی خۆی بەسەر نەوت، غاز، بودجە، ئاسایش، دەروازەکان‌و دامەزراوە فیدراڵییەکان سود وەربگرێت، ئەمەش دەتوانێت سەربەخۆییی هەرێم بەگشتیی کەمبکاتەوە.

ئەنجام
پارتی هێشتا لەڕوی قەبارەو جۆراوجۆریی ئابورییەوە لایەنی بەهێزترە.
یەکێتیی لەسامانە ستراتیژییەکان، بەتایبەتی غاز، کارەباو پیشەسازیی، بەشێوەیەکی جۆری پێشکەوتوە.
غاز بوەتە سەرچاوەیەکی سیاسیی، نەک تەنها ئابوریی.
(چەمچەماڵ ـ بازیان) دەتوانێت ببێتە یەکێک لەناوەندە پیشەسازییە ستراتیژییەکانی هەرێم.
سلێمانی توانای گەیشتنی ڕاستەوخۆی زیاتر بەبازاڕی عێراقی لەڕێگەی کەرکوکەوە پەیداکردوە.
کەمبونەوەی سەربەخۆیی نەوتی پارتی بەمانای لەدەستدانی گرنگیی جوگرافیایی ناوچەکەی نییە.
کۆریدۆری (کەرکوک ـ جەیهان) گرنگیی زیاتر بۆ عێراق بەدەستهێناوە.
ملمێلانێی سیاسیی چیتر تەنها بەژمارەی کورسییەکان چارەسەرناکرێت.
هێزی هەڵبژاردن‌و هێزی ئابوریی بەهەمان خێرایی ناگۆڕێن.
هەرچەندە جێگرتنەوەی نەوت ئاسانتربێت، گرنگیی ئەو سامانانەی کە جێگرتنەوەیان دژوارە، وەک غازو تۆڕەکانی کارەبا، زیاتر دەبێت.

ئەنجامی گشتیی
ئەو گۆڕانکارییەی لەهەرێمی کوردستان ڕودەدات بەمانای گواستنەوەی ڕاستەوخۆی هێز لەپارتییەوە بۆ یەکێتیی نییە؛ بەڵکو سروشتی هێز خۆی دەگۆڕێت، پارتی هێشتا جوگرافیای ئابوریی فراوانتر، سامانى نەوتیی گەورەترو پەیوەندییە بازرگانییە بەهێزترەکانی لەگەڵ تورکیاو بازاڕە دەرەکییەکان پاراستوە، بەڵام یەکێتیی شتێکی جیاواز دروستدەکات: سیستمێکی ئابوریی پەیوەست بەغاز، کارەبا، پیشەسازیی‌و بازاڕی عێراقی، لەبەرئەوه‌ ملمێلانێی نێوان دوو حزبەکە دەکرێت وەک ملمێلانێی نێوان دوو مۆدێلی هێز ببینرێت:

مۆدێلی هێزی پارتی: کۆنترۆڵکردنی تۆڕە ئابوریی‌و ڕێگاکان‌و بازاڕەکان لەبەرامبەر مۆدێلی هێزی یەکێتیی: کۆنترۆڵکردنی سەرچاوەو دەروازە گرنگەکانى سیستمی ئابوریی.
پارتی دەیەوێت باڵایی دەنگى هەڵبژاردن‌و ئابوریی خۆی بکاتە باڵایی دامەزراوەیی؛ لەبەرامبەردا، یەکێتیی وایدەبینێت کە گەشەی سەرچاوەکانی وزەو پیشەسازیی‌و تۆڕەکانی لەبەغداو کەرکوک دەبێتە بنەمایەک بۆ ڕەتکردنەوەی گەڕانەوە بۆ ڕۆڵی هاوبەشی بچوکتر.

کۆتایی
داهاتووی هاوسەنگیی هێز لەنێوان هەولێرو سلێمانی تەنها بەسندوقی دەنگدان‌و داهاتی نەوت دیاریناکرێت؛ بەڵکو بەتوانای هەریەک لەدولایەنەکە بۆ کۆنترۆڵکردنی وزە، کارەبا، پیشەسازی، ڕێگاکانی بازرگانی، بازاڕەکان‌و پەیوەندییەکانی لەگەڵ بەغداو ئەنكەرە دیاریدەکرێت، ئەمەش ئەو جوگرافیا ستراتیژییە نوێیەیە کە لەناوخۆی هەرێمی کوردستاندا لەپێکهێنان‌و گەشەکردندایە.

سلێمانی دەتوانێت بەهۆی کۆبونەوەی سەرچاوەی وزە، پیشەسازیی قورس، ژێرخانی ئاو، بەنداوەکان، ڕێگه‌وبان، بازاڕی کەرکوک‌و عێراق‌و پۆتانسیەلی گەشتوگوزار، ببێتە یەکێک لەناوەندە سەرەکییەکانی گەشەی ئابوریی هەرێم.