ڕاپۆرته‌كه‌ى میت ئاشكرابوو.. تورکیا چۆن پلانی گۆڕینی دیمۆگرافیای ڕۆژئاواى داڕشتوە؟

کوردستان

14 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 7062 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:

لەکاتێکدا ئەنكەرە هەوڵدەدات پەردەپۆشی هێرشە خوێناوییەکانی سەر ڕۆژئاوای کوردستان بکات، ئیبراهیم کاڵن سەرۆکی دەزگای هەواڵگری تورکیا (میت)، لەڕاپۆرتی ساڵانەی 2025یدا، دان بەئەنجامدانی کردەوەی پێشوەختەدا دەنێت لەناوچە کوردییەکان؛ ئەم دانپێدانانەی کاڵن لەکاتێکدایە کە سوپای تورکیاو میلیشیاکانی، دوای ڕوخانی ئەسەد، مەنبه‌ج‌و شەهبایان داگیرکردو هەزاران کوردیان بۆ جاری دوەم ڕوبەڕوی کۆچی زۆرەملێ کردەوە، ئەوەش لەژێر ناوی پاراستنی ئاسایشی نەتەوەییدا.


ئیبراهیم کاڵن سەرۆکی دەزگای هەواڵگری تورکیا (میت)، لەپێشەکی ڕاپۆرتی ساڵانەی دەزگاکەی بۆ ساڵی 2025، تیشکیخستەسەر ستراتیژی وڵاتەکەی لەسوریاو ڕایگەیاند، تورکیا هەنگاوی پێشوەختەی بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی خۆی گرتوەتەبەر.

کاڵن لەڕاپۆرتەکەیدا ڕایگه‌یاند، دوای ڕوخانی ڕژێمی ئەسەد لە 8ی کانونی یەکەمی 2024، دەزگای (میت) بەدیدگایەکی گشتگیرەوە مامەڵەی لەگەڵ دۆخی سوریا کردوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، تورکیا لەچوارچێوەی پرۆسەی بونیادنانی دەوڵەتێکی نوێ لەسوریا، ڕێگریی لەدروستبونی هەر هەڕەشەیەکی نوێکردوە کە لەناوچە سنورییەکانەوە مەترسی بخاتەسەر تورکیا.

بەپێچەوانەی بانگه‌شه‌كانى پاراستنی ئاسایش، ڕاپۆرتە مەیدانییەکان ئاماژە بەوەدەکەن، تورکیاو گروپە چەکدارە هاوپەیمانەکانی (وەک حەمزات‌و عەمشات)، دوای ڕوخانی ئەسەد هێرشێکی بەرفراوانیان کردوه‌ته‌سه‌ر ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە)و به‌و هۆیه‌شه‌وه‌ شاری مەنبه‌ج‌و ناوچەی شەهبا داگیرکران‌و هەزاران ئاوارەی عەفرین کە لەخێوەتگەکانی شەهبا نیشتەجێبون، بۆ جاری دوەم کۆچبەرکرانەوە‌و گوندەوارەکانی کۆبانێ‌و بەنداوی تشرین ڕوبەڕوی توندترین هێرشی ئاسمانی‌و زەمینی بونەوە.

دوای سێ مانگ لەهێرشی بەردەوام کە تێیدا دەیان شەڕڤان‌و هاوڵاتی مەدەنی شەهیدبون، تورکیا لەژێر فشاری ئەمریکاو وڵاتانی ئەوروپا ناچار بەڕاگەیاندنی ئاگربەست کرا، بەڵام سەرچاوە ناوخۆییەکان دەڵێن، تورکیا هێشتا لەڕێگەی گروپە چەکدارەکانەوە لەڕەققە، کۆبانێ‌و دێرەزور، بەردەوامە لەهێرشەکانی‌و هاوکات چالاکییەکانی شانە نوستوەکانی داعشی لەو ناوچانە به‌ئاگا هێناوه‌ته‌وه‌.

ڕاپۆرتەكه‌ى کاڵن لەکاتێکدایە، چالاکوانانی کورد، تورکیا بەوە تۆمەتباردەکەن، پڕۆسەی گۆڕینی دیمۆگرافی لەباکوری سوریا خێراترکردوەو دەیەوێت بەبیانوی ئاسایشی نەتەوەیی، دەستکەوتەکانی کورد لەو وڵاتە لەناوببات.

ئێستا کە ئەنكەرە بەئاشکرا باس لەبونیادنانی دەوڵەتێکی نوێ لەسوریا دەکات، لاى چاودێران پرسیارە جەوهەرییەکە ئەوەیە، ئایا جیهان ڕێگە بەتورکیا دەدات مێژوی عەفرین لەکۆبانێ‌و مەنبه‌ج دوبارەبکاتەوە؟ یان ئەوەتا فشارە نێودەوڵەتییەکان دەبنە بەربەست لەبەردەم خەونە نوێیەکانی میت؟ ئەوەی لەڕۆژانی داهاتودا لەسەر زەوی ڕودەدات، نەک هەر چارەنوسی ڕۆژئاوا، بەڵکو هاوسەنگییە نوێیەکانی ناوچەکەش تاقیدەکاتەوە.

بەپەلە